الشيخ الصدوق ( مترجم : حسن زاده )
10
ثواب الأعمال وعقاب الأعمال ( فارسى )
تمسخر مىگيرد و آن را دروغ مىپندارد امّا وقتى قدم به اين دنيا نهاد مىبيند نيازهايش بسيار گسترده و پايانناپذير است . اگر اين دنيا را با بهشت مقايسه كنيم همان برداشت بچه در جنين مادر براى ما نيز رخ خواهد داد . مرحوم علامه طباطبائى در اين خصوص مىفرمايد : « نظام عالم آخرت يقينا با نظام اين عالم فرق مىكند . مثلا انسان در دنيا پس از غذا خوردن سير مىشود و گنجايش خوردن چيز ديگر را ندارد و اگر بخورد مىتركد ، ولى در آن جهان هر قدر بخورد سير نمىشود و لذّتهاى ديگر از قبيل جماع و غيره نيز ، به اين صورت است » . « 1 » امّا در بارهء پاداش بزرگ براى كار نيك ناچيز و كوچك ، بايد گفت : ملاك پاداش دادن ، خلوص نيّت است و اگر كسى خالصانه و يك دلانه كارى را انجام دهد ، هر چند آن كار در نظرها ناچيز و پيش پا افتاده باشد ، خداوند پاداش بزرگ كه شگفتى ما را برمىانگيزاند نصيب او خواهد ساخت . لذا نبايد از ذكر اين پاداشها تعجّب بكنيم و اين احاديث را جعلى بپنداريم ؛ زيرا معيار الهى با معيارهاى ما فرسنگها فاصله دارد . امّا در پاسخ به اين كه ما در آخرت پاداشها و ثوابهاى بىحدّ و حصر خواهيم داشت ، بايد گفت : حفظ آن پاداشها بسيار مشكل است . چه بسا پاداشهايى كه با يك تهمت يا غيبت يا دروغ ، از بين مىروند و يا خداى ناكرده دستخوش حبط اعمال مىگردند . در احاديث نيز به اين نكتهها توجّه داده شده است ، چنان كه « رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : هر كه سبحان اللَّه بگويد ، خداوند درختى در بهشت برايش مىكارد . مردى از قريش برخاست و عرض كرد : پس ما در بهشت درختان زيادى داريم ؟ حضرت فرمود : آرى ، ولى بترسيد از اينكه آتشى به سوى آنها بفرستيد و همه را بسوزانيد » . « 2 » و همچنين در روايت آمده است : « روز قيامت اقوامى خواهند آمد كه به اندازهء كوه تهامه مكّه حسنه دارند امّا فرمان مىرسد كه آنان را به جهنّم ببرند ! پرسيدند : يا رسول اللَّه ، آيا آنها اهل نمازند ؟ فرمود : آرى ! نماز مىخواندند و روزه
--> ( 1 ) در محضر علامه طباطبائى ، ص 159 . ( 2 ) عدّة الدّاعى ، حديث شمارهء 824 .