الشيخ الكليني ( مترجم ومحقق : محمدباقر بهبودى )
268
الكافي ( گزيده كافى ) ( فارسى )
( و لذا است كه من مىگويم : مردمان بر دو دستهاند : يا مؤمنند كه به دوزخ نمىروند . يا كافرند كه به دوزخ مىروند ) . ابو جعفر گفت : نه اين طور نيست . مگر عدهاى كه خدا بخواهد به دوزخ نمىروند . بعد از آن كه من چند نوبت سخن خود را تكرار كردم ، ابو جعفر به من گفت : اى زراره ! من استثنا مىكنم و مىگويم : « مگر آن دسته از مردمان كه خدا بخواهد » و تو مىگوئى نه ، من استثنا نمىكنم . من با خودم گفتم كه ابو جعفر از قانون مباحثه آگاه نيست و توجه ندارد كه استدلال من قاطع است ، لذا ساكت شدم . اما ابو جعفر به سخن ادامه داد و گفت : آيا كسى كه در بحث و مناظره ، اظهار نظر نكند و تو را حكم و داور سازد ، او را به عنوان كافر مىكشى ؟ و يا اين خدمتكاران و بانوان شما كه تشخيص مذهبى ندارند را به عنوان كافر مىكشى ؟ من در پاسخ فرو ماندم و با خود گفتم : اين منم كه از قانون مناظره آگاه نيستم . شرح - اين قسمت از مناظرهء امام باقر با زراره ، دنبالهء همان بحث پيشين است . زراره استدلال مىكند كه مردم به دو دسته تقسيم مىشوند يا كافرند و يا مؤمنند و حد وسط كه بلا تكليف باشند و حجت بر آنان تمام نباشد ، وجود ندارد . در قسمت ديگر اين حديث طولانى و مباحثهء مفصل خواهيم ديد كه زراره به اين آيهء قرآن استدلال مىكند كه گفته است : « فَمِنْكُمْ كافِرٌ وَ مِنْكُمْ