محمد حسينى همدانى نجفى

24

درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى )

بديهى است كه نفوذ و قاهريت اراده هر يك از ساكنان جوار رحمت بر حسب اقتضاء و اراده شخصى هر يك خواهد بود يعنى در حدود نفوذ وسعة وجودى و روحى اهل ايمان خواهد بود و نيز براى هر يك حد محدود مقرر شده كه با حقوق و سعه وجودى ديگران هرگز مزاحمتى نباشد . خلاصه براى هر يك از ساكنان جوار رحمت و فضل خود اراده و مشيت مطلقه‌اى مقرر فرموده نسبت بخصوص حدود موجودات و اشياء و نعمتها كه در حيطه قدرت و سعة وجودى هر يك قرار گرفته است نه زياده بر آن را و هرگز بخاطر آنان خطور نخواهند نمود . زيرا موهبت اراده مطلقه كه حق سبحانه در عالم قيامت براى ساكنان جوار رحمت مقرر فرموده ظهورى از اراده قاهره بوده كه هرگز تخلف پذير نخواهد بود مانند اراده و قدرت كه براى فرشتگان مقرب مقرر فرموده كه هيچ يك بطور استقلال نخواهد بود و از قبيل اراده و نيروى اختيارى كه در نظام تكليف براى بشر مقرر فرموده نخواهد بود . زيرا اين قبيل اراده آزمايشى و براى اجراى منظور امتحان و استكمال است و شائبة استقلال و يا تزلزل در آن ميرود . هم چنان كه مفاد كريمه ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ كه هر چه را مورد مشيّت و اراده قرار دهيد حق سبحانه آن را از نظر نظام عمل و تكليف انفاذ خواهد فرمود و سنخ اراده بطور اطلاق كه از جمله مواهب كامله ساحت ربوبى است بساكنان جوار رحمت غير از نيروى اراده و امكان حركتى است كه در نظام تكليف براى بشر مقرر فرموده است چه آنكه حقيقت قدرت و نفوذ اراده است و ظهورى نازل از مقام اراده قاهره ساحت كبريائى خواهد بود . هم چنان كه قدرت و اراده فرشتگان مقرب ظهورى بطور حتم از اراده ساحت ربوبى است و با كثرت و لا يتناهى نيروى قدرت و اراده ملائكه و فرشتگان همه اراده‌ها