بدين نظر ميتوان تعبير نمود باينكه بدايت امر طبق نهايت و كمال و نيز نهايت آن طبق بدايت هر فردى از افراد خواهد بود و قضاء و تقدير صادر از مقام قدس كبريائى اظهار و ظهور سيرت حقيقى هر فردى از بشر از لحاظ حد وجودى ذاتى او است هم‌چنانكه از مفاد ( الناس معادن كمعادن الذهب و الفضة ) در گذشته استفاده شد كه اختلاف افراد بشر در جهان تكليف بطور اقتراحى نخواهد بود ناگزير در اثر هسته اختلافى است كه در كمون اقتضاء و مسألت مرموز وجودى در عوالم سابق سائل بوده و بر حسب مراتب سير و تكامل در اين جهان بظهور بيشترى رسيده است و هرگز سير و حركتى بطور گزاف و بدون دخالت مبدء و مقصد تحقق‌پذير نخواهد بود بالاخره حركت بشر طولى و كمالى است يعنى از مبدء خاص حركت متوجه به مقصد مخصوص بوده و هرگز از آن مبدء و مقصد تخلف پذير نخواهد بود . هم‌چنانكه مواد مخصوصى در اعماق زمين و در اثر فشارها و حرارت و گداختگى در قرون متمادى به صورت موادى كه گداخته شود خالص آن طلا خواهد بود و مواد خاص ديگرى نيز در اعماق كمترى در زمين و با تأثير درونى و خارجى عوامل طبيعى به صورت گچ و يا آهك خواهد در آمد به همين قياس هر يك از افراد پست نيز اين چنين مبادى و مقاماتى داشته است و اختلاف هر يك از افراد بشر را بايد قياس بهر يك از انواع و معادن نمود زيرا همان تفاوت وجودى و اختلاف اقتضائى كه در مواد معادن است در باره هر يك از افراد بشر نيز تصور ميرود و صادق خواهد بود زيرا هر فردى كمون نهفته او غير از مكامن افراد ديگر است . در نتيجه موجودات جهان خارج از دو قسم نيستند موجود خير محض كه آثار آنها نيز خير محض خواهند بود هم‌چنانكه وجودات قدسيه و ارواح طاهره رسولان از نظر صفاء روان آثار خير و بركات آنها صادر خواهد شد از جمله پايه‌گذار سعادت بشر در همه عوالم برزخ و قيامت و ابديت بر آنها استوار خواهد بود از جمله آثار آنها بناگذارى مكتب تعليم و تربيت بشر و دعوت بتوحيد و قيام بدعوت