محمد حسينى همدانى نجفى

55

درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى )

كبريائى عبارت از صورتهاى علمى قضائى است كه صادر مىشود و بطور ابداع خواهد نمود . و نظام موجودات امكانى كه بهترين نظام است مراتب نازل علمى فعلى است كه بايد تحقق پذيرد و عبارت از قضاء فعلى و جزء نظام است و همه احكام و دستورات بطور كامل بموقع اجراء قرار ميگيرد و بر اساس اتقان است و مرتبه نازل از علم فعلى پرتوى از علم ازلى كبريائى است . قوله عليه السلام : توحد بالربوبية و خص نفسه بالوحدانية : صفت ربوبيت و تدبير عوالم امكانى را به خود اختصاص داده است و هيچ موجود و مخلوقى قدرت خلق و ايجاد ندارد و با ساحت كبريائى معارضه نتوان نمود زيرا وجود موجودات عاريتى و پيوسته بايد افاضه شود و ادامه بيابد ساحت كبريائى حقيقت وجود و نامتناهى و غير محدود است بر اين اساس بر همه موجودات و مخلوق احاطه علمى و شهودى دارد و شبيه و مانند ندارد . بدين جهت صفت ربوبيت و تدبير نسبت بنظام جهان و خلق آفرينش اختصاص بآفريدگار دارد و مخلوق و مربوب حق و قدرت خالقيت و تدبير را نخواهد داشت و هرگز نمىتواند با ساحت آفريدگار معارضه نمايد . زيرا صفت ربوبيت عبارت از تدبير و سوق موجود بسوى غرض از خلقت است باينكه پيوسته پرتو هستى به آن ادامه بيابد و موجود با كمك عوامل غيبى و طبيعى در اثر حركت بتواند به مقصد نائل گردد و اختصاص بساحت آفريدگار دارد كه وجود حقيقى و بحت و بسيط است و ساير مخلوقات وجود آنها عاريتى است و هر لحظه بايد افاضه شود و آن را با ساير نيروهاى غيبى و عوامل طبيعى بسوى كمال سوق دهد .