علي محمد ميرجليلى
195
وافي ( مبانى و روشهاى فقه الحديثى در آن ) ( فارسى )
صورت فقدان شرايط ديگر قابل عمل نيست . مثلًا رواياتى كه در شرايط تقيه از ائمه عليهم السلام صادر شده است ، با رفع تقيه ديگر قابل عمل نيست و عموميت ندارد . نمونههايى از توجه فيض به سبب صدور احاديث الف - مرحوم شيخ در « تهذيب » روايتى از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل كرده است : انَّمَا الْأَعْمالُ بِالنِّيَّاتِ وَ انَّما لِكُلِّ امْرِءٍ ما نَوى . « 1 » مرحوم فيض در آغاز ، اين حديث را با ذكر تتمهء آن ، تكميل مىكند : فَمَنْ كانَتْ هِجْرَتُهُ الَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ الَى اللّهِ وَ رَسُولِهِ وَ مَنْ كانَتْ هِجْرَتُهُ الى دُنْيا يُصيبُها اوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُها فَهِجْرَتُهُ الى ما هاجَرَ الَيْهِ . « 2 » سپس اضافه مىكند : پيامبر صلى الله عليه و آله اين سخن را در هنگامى بيان كردند كه به ايشان گزارش رسيد برخى از مبارزان و مجاهدان ، هدفشان از شركت در جهاد و هجرت به سوى جنگ ، امورى نظير گرفتن غنائم و اسيران و كسب آوازه و شهرت در هنگام پيروزى است . پيامبر صلى الله عليه و آله تذكر دادند هر فردى به همان هدفى مىرسد كه در قلب خود مىپروراند ، خواه آن هدف دنيوى باشد يا اخروى ، اگر فردى هدفش رسيدن به امور دنيوى باشد ، در آخرت اجرى ندارد . « 3 »
--> ( 1 ) . اعمال انسان به نيت او بستگى دارد . براى هر فرد همان چيزى مىماند كه نيت آن را دارد . تهذيب الاحكام ، ج 4 ، ص 184 . ( 2 ) . كسى كه براى رضاى خدا و ( كمك به ) پيامبر خدا هجرت كند ، هجرت او ( ارزشمند است ؛ زيرا ) به سوى خدا ورسول او حركت كرده است ، ولى كسى كه براى رسيدن به امور دنيوى يا ازدواج با يك زن هجرت كند ، تنها بهرهء او همين اموراست . ( هجرت او براى كسب رضايت الهى نبوده است و اجر اخروى ندارد . ) ( 3 ) . الوافى ، ج 4 ، ص 365 و 366 .