مواردى توهين به مقام والاى او است ، و سزاوار است از تمام آنها صرف نظر شود . چنان كه گفته شد ، شرح احوال ملّامحسن فيض ، يا هر دانشمند ديگرى همه‌اش اين نيست كه بگويند يا بنويسند : كى به دنيا آمد و از دنيا رفت ؟ دوران كودكى و جواانى و پيرى را چگونه گذرانيد ؟ از چه دودمانى بود ؟ پدر و مادر و نياگان او چه نام داشتند و چه كسانى بودند ، فرزندان و نوادگان او چه كسانى هستند ؟ در زمان چه حاكمان ، و دانشمندان و بزرگانى مىزيست ؟ هم عصران او چه شخصيت هائى بودند و . . . اينها گوشه‌هاى ناچيزى از تاريخ زندگانى هر دانشمندى است كه در همهء كتاب‌هاى تراجم آمده و سود چندانى ندارد ، اگرچه در پايان اين بخش اشاره‌اى گذرا به آن خواهيم داشت . آنچه شخصيت و عظمت ملّامحسن فيض را آن چنان كه بوده است متجلى مىسازد و چهره علمى او را براى ما ترسيم مىكند ، و پرده از روى نقاط مبهم زندگانى پرفيض او بر مىدارد ، بررسى نظرات و تحقيقات علمى او و رفتار عملى عرفانى او است ، از روى كتاب‌هاى او . اگر كسى مىخواهد فيض را آنطور كه بايد و شايد بشناسد و به ديگران بشناساند بايد از لابلاى كتاب‌ها و آثار او با او ارتباط برقرار كند و از اقوال و آراء علمى او كه در همه زمينه‌ها در آن كتاب‌ها و رساله‌ها پراكنده است آگاهى به دست آورد . بايد گوش هوش فراسوى كتاب‌هاى او دهد و عقل و فكر و حواسّ خود را جمع كند ، و شش دانگ آنها را به كارگيرد تا از آن كتاب‌ها راز جويد و راز شنود ، آنگاه نتيجهء اين فراگيرىها و گفت و شنودها و رازها و نيازها را براى ديگران به ارمغان برد . اين شرح حال خوبى است كه مىتوانيم از فيض يا هر دانشمند ديگرى داشته باشيم كه نه تنها ديگران را خسته نمىكند كه همه را به وجد مىآورد و شيدا و شيفته مىسازد . براى شناخت فيض فقيه شايسته است نخست بهترين و كامل‌ترين كتاب فقهى او يعنى مفاتيح الشرايع معرفى شود . كه در پايان فهرست تأليفات او معرفى خواهد شد .