الفيض الكاشاني

145

قرة العيون في أعز الفنون ( كنگره فيض ) ( فارسى )

تُراباً » . « 1 » بلكه چنانچه اشرف موجودات از اين نوع است بايد كه اخسّ موجودات نيز از اين نوع باشد ، چرا كه هيچ موجودي در مظهريّت أسماء متقابلة الهيّه اتمّ از انسان نيست ، پس همچنانكه اتمّ مظاهر اسم هادي اشرف وأكمل افراد انسان است اتمّ مظاهر اسم مضلّ اخسّ وأرذل افراد أو تواند بود ، چرا كه ضلال از توابع هدي است وضالّ بالعرض هادي موجود وخساستش به قدر شرف أو ؛ پس هر خليفه از خلفاي حقّ كه به جهت هدايت خلق مبعوث ميشود از أنبياء وأوصياء شخصي به ازاي أو ميباشد كه اضلال خلق كند از فراعنه ودجاجله ، وهر چندان هادي اشرف باشد اين مضلّ مقابل أو اخسّ وأرذل باشد ، وهر چند حقّيّت وبطلان طرفين بر عامّه پوشيده تر وبه يكديگر در نظر ايشان شبيه تر باشد اذيّت وليّ الله از قبل عدوّ الله بيشتر باشد ؛ ولهذا پيغمبر ما ( ص ) از جاحدان ومنكران ظاهر آن مقدار آزار نميكشيد كه از منافقان صحابه ، ومي فرمود : « ما أوذي نبيّ مثل ما أوذيتُ » . « 2 » وچون آن حضرت وحضرت أمير المؤمنين - صلوات الله عليهما - از ساير أنبياء وأوصياء ممتازند به شرف وكمال وسعادت تامّه ، بايد كه در مقابل ايشان نيز در ميان أعداي حقّ ممتاز باشد به خسّت ونقص وشقاوت ، واز اينجا توان دانست كه فرعون وهامان اين امّت بدبخت ترين مخلوقات واخسّ وأرذل موجوداتند ، وجاي ايشان در أسفل درك سجّين است ، همچنانكه جاي نبيّ ووصيّ در اعلي درجات علّيّين ، وهمچنانكه آثار هدايت ايشان

--> ( 1 ) - الأعراف : 179 ؛ النبأ : 40 . ( 2 ) - مناقب آل أبي طالب : 3 / 42 ؛ بحار الأنوار : 39 / 56 ، باب 73 ، ح 14 ؛ تاريخ الإسلام : 41 / 333 .