جمعى از نويسندگان
69
شناخت نامه محدث قمى ( فارسى )
خويش را در نشر و بسط فضايل ائمّه عليهم السلام و احاديث آنان به كار برد و از اين راه به حوزهها و عموم مردم خدمات شايانى كرد . پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمه هُدى عليهم السلام با همين مطالب آنهمه انسان صالح و وارسته ، مانند سلمان و اباذر و مقداد و حجر و ميثم تمّار و رشيد هجرى و حبيب ، تربيت كردند ، نه با چيز ديگر ؛ نكتهاى كه حضرت امام خمينى ( أعلىالله مقامه ) هم در آغاز شرح حديث جنود عقل و جهل به آن تصريح كرده و فرمودهاند : چون احاديث شريفهء اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام را . . . روحانيت و نورانيتى است كه در ديگر كلمات و احاديث يافت نشود . . . از اين جهت ، نفوس لطيفهء مؤمنان را . . . از آن احاديث شريفه اهتزازاتى روحانى و طربهايى معنوى حاصل آيد كه به وصف نيايد و رابطهء معنويه بين ارواح مقدسهء آنان و قلوب لطيفهء اينان به واسطهء آن حاصل شود . . . . « 1 » لهذا اين قاصر را به خاطر افتاد كه حديث شريفى كه . . . مشتمل بر جنود عقل و جهل است . . . به قدر ميسور و به طريق اجمال شرح كنم . . . . « 2 » كتاب احياء العلوم ، كه تمام فضلا او را به مدح و ثنا ياد مىكنند و او را بدء و ختم علم اخلاق مىپندارند ، به نظر نويسنده در اصلاح اخلاق و قلع مادهء فساد و تهذيب باطن كمكى نمىكند . . . . « 3 » نويسنده را عقيده آن است كه مهم در علم اخلاق و شرح احاديث مربوطه به آن يا تفسير آيات شريفهء راجعهء به آن ، آن است كه نويسندهء آن با ابشار و تنذير و موعظت و نصيحت و تذكر دادن و يادآورى كردن ، هر يك از مقاصد خود را در نفوس جايگزين كند . « 4 »
--> ( 1 ) . شرح حديث جنود عقل و جهل ، ص 4 - 5 . ( 2 ) . شرح حديث جنود عقل و جهل ، ص 4 - 5 . ( 3 ) . شرح حديث جنود عقل و جهل ، ص 12 - 13 . ( 4 ) . شرح حديث جنود عقل و جهل ، ص 12 - 13 .