جمعى از نويسندگان

70

شناخت نامه محدث قمى ( فارسى )

تقريباً همهء آثار محدّث قمى رحمه الله ، چه آنها كه براى خواص نوشته ، مثل سفينه و نفس المهموم ، و چه آنها كه براى عموم نوشته ، مانند مفاتيح و منتهى و منازل الآخره ، همگى تا كنون مورد استفاده و مراجعه بوده ، و مايهء ازدياد حسنات و مقامات معنوى وى شده‌اند . اين نكته دلايلى دارد ؛ از جمله : حسن سليقه و خوش ذوقى در تأليف ، تسلّط بر ادبيات عربى و فارسى و تاريخ و حديث ، همت ، پشتكار ، اخلاص ، پرهيز از خودستايى ، زهد ، و سرانجام عشق شديد به اهل بيت و خاندان رسالت عليهم السلام . نيز ترتيب و تنظيم و سهل التناول بودن مفاتيح و ديگر آثار ايشان از دلايل اقبال عمومى به آنهاست . تسلط او بر ادبيات عربى معروف است و صد البته نه به معناى غور در اختلافات بىحاصل صرفيان و نحويان ، بلكه ادبيات به معناى درست آن ( تفصيل اين بحث را در جاى ديگر خواهم آورد . ان‌شاءالله تعالى ) . ادبيات و نثر فارسى ايشان نيز خوب و بىاشكال است و همين سبب شده است كه حتى اساتيد ادب دانشگاه نيز بر ايشان خرده نگيرند و ايشان را بستايند . در باب اخلاص و زهد ايشان نيز مطالب بسيار گفته‌اند كه پاره‌اى از آنها را در جاى جاى سيماى فرزانگان نقل كرده‌ام . همت و الا و پشتكار و طراحى ايشان را مىتوان در سفينه مشاهده كرد كه چگونه با فقد امكانات و اسباب ، كارى چنين سترگ را به تنهايى سامان داد . آنچه در اينجا به اجمال مىخواهم به آن بپردازم ، عشق شديد محدث قمى به اهل‌بيت و خاندان رسالت است كه در آثارش موج مىزند و به اندك مناسبتى خود را نشان مىدهد . نمونه را بنگريد : بدان كه كثرت شوق اين مهجور شكسته به آن مشاهد مشرّفه ، مرا وادار مىكند كه از قصيدهء هائيهء فاضل اوحدى ، مادِح آل احمدى ، جناب شيخ ازرى ( رضوان‌الله عليه ) ، . . . چند شعرى كه مناسب اين مقام است در اينجا ذكر نموده ، خود