جمعى از نويسندگان

37

شناخت نامه محدث قمى ( فارسى )

هر كس او را با آن حال و صفا و خلوص مىديد عالم بود يا جاهل ، عارف بود يا عامى ، بازارى بود يا ادارى ، فقير بود يا غنى وقتى سخنان سرتاپا حقيقت را از او مىشنيد ، بىاختيار انقلابى در حال وى پديد مىآمد ، و تحت تأثير بيانات صادقانه و نصايح مشفقانه او واقع مىشد و به فكر اصلاح حال خويش مىافتاد « 1 » . اخلاق او جلوه‌اى از تعاليم محدث بزرگوار ما ، نسبت به اهل علم و علما مخصوصاً كسانى كه اهل حديث و روايت بودند احترام خاصى قائل بود . هيچ‌گاه خود را بر ديگران مقدم نمىداشت ، وقتى وارد مجلسى مىشد زير دست همه مىنشست و هنگام بيرون آمدن به دنبال همه راه مىافتاد ، اگر كسى از وى تعريف و تمجيد مىكرد مرحوم محدث خواهش مىنمود كه رشتهء سخن را تغيير دهد و اضافه مىكرد كه من خود مىدانم كه موجودى بىارزش و حقيرم ! در خانه چيزى را بر كسى تحميل نمىكرد و از كسى خواهش نمىنمود ، در مقابل محبت ديگرى سپاسگزارى مىكرد ، از سخنان بيهوده و لغو همانطور كه در تأليفاتش مكرر نكوهش كرده است سخت پرهيز داشت . هرگز در فكر خودستايى و گفتن خلاف واقع نبود ، از غرور و خودپسندى دورى مىكرد و خلاصه تمام حركات و سكنات او جلوه‌اى از تعاليم عاليه اسلام بود و به ديگر سخن يك شيعهء تمام عيار و تجسم ارزش‌هاى الهى بود « 2 » . هر كس با او همراه مىشد شيفتهء اخلاق او شده و تحت تأثير گفتارش قرار مىگرفت ، در سفرها با اينكه مشغول عبادت ، فكر ، مطالعه و نوشتن بود با همسفران مأنوس بوده و از آنان غافل نمىشد .

--> ( 1 ) . مقدمه فوائد الرضويه . ( 2 ) . نقباء البشر ، جزء 1 ، قسم 3 ، ص 998 .