خدا و رسول ) به شمار مىروند ، مردم را به تنگناى لزوم معرفت آنها مجبور نساخته است . گروهى از مسائل در قرآن ثابت شده و نسخ آن در سنت روشن است « 1 » . و گروهى از مسائل در قرآن وجود دارد كه التزام اعتقادى و عملى بدانها در سنت واجب گرديده است « 2 » » . 2 - و در خطبه 210 در پاسخ شخصى « 3 » كه از امير المؤمنين - عليه السّلام - در مورد احاديث ساختگى بدعت‌آور و اكاذيب گوناگون رايج بين مردم سؤال كرده مىفرمايد : انّ فى أيدى الناس حقّا و باطلا ، صدقا و كذبا و ناسخا و منسوخا و عامّا و خاصّا و محكما و متشابها و حفظا و وهما و لقد كذّب على رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله على عهده ، حتّى قام خطيبا فقال : من كذّب علىّ متعمّدا فليتبوا مقعده من النار و إنّما أتاك بالحديث أربعة رجال ليس لهم خامس : الف - رجل منافق مظهر الايمان . . . . ب - . . . و رجل سمع من رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله شيئا لم يحفظه على وجهه فوهم . . . . ج - . . . و رجل سمع من رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله شيئا يأمر به ، ثم انه نهى عنه و هو لا يعلم ، أو سمعه ينهى عن شىء ، ثم أمر به و هو لا يعلم ، فحفظ المنسوخ و لم يحفظ الناسخ ، فلو علم أنه منسوخ لرفضه و لو علم المسلمون اذ سمعوا منه أنه منسوخ لرفضوه . . . . د - . . . و آخر رابع ، لم يكذب على اللّه و لا على رسول ، مبغض للكذب خوفا من اللّه و تعظيما لرسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و لم يهم ، بل حفظ ما سمع على وجهه ،

--> ( 1 ) از اين قسمت به خوبى روشن مىگردد كه « منسوخ التلاوة و منسوخ التلاوة و الحكم ، در قرآن كريم وجود ندارد چنان كه دليل عقلى نيز ما را بدان رهنمون مىباشد . ( 2 ) ر . ك : محمد تقى جعفرى ، ترجمه و تفسير نهج البلاغه ، ج 2 ، چاپ اول - تهران : دفتر نشر فرهنگ اسلامى ( 1357 ه ش ) صص 6 - 18 . ( 3 ) ر . ك : سليم بن قيس هلالى ، پيشين ، صص 103 - 107 ، همان .