فجاء به على ما سمعه ، لم يزد فيه و لم ينقص منه ، فهو حفظ الناسخ فعمل به و حفظ المنسوخ فجنب عنه . . . » [ بدان ] همانا آنچه در دست مردم شايع است هم احاديث حق است و هم احاديث باطل ، هم راست است و هم دروغ ، هم ناسخ است و هم منسوخ ، هم عام است و هم خاص ، هم محكم است و هم متشابه ، هم احاديثى است كه به خوبى حفظ شده و هم رواياتى كه طبق ظن و گمان گزارش گرديده است در عصر رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - آنقدر به آن حضرت دروغ بسته شد كه به پا خواسته خطبه خواند و فرمود : هر كس عمدا به من دروغ ببندد بايد جايگاه خويش را آتش جهنم انتخاب كند . [ بدان ] اشخاصى كه گزارش حديث كرده‌اند چهار دسته‌اند و پنجمى نخواهند داشت : نخست - منافقى كه اظهار ايمان مىكند . . . دوم - كسى كه از رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - چيزى شنيده ، اما آن را درست حفظ نكرده ، بلكه در آن خطا نموده است . . . . سوم - كسى است كه شنيده است پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله - به چيزى امر فرموده در حالى كه ( اين امر موقتى بوده ) و بعد از آن رسول خاتم - صلّى اللّه عليه و آله - از آن نهى نموده و لكن او نهى رسول اللّه ( خدا ) را نشنيده است و يا اينكه نهى او را شنيده . . . ولى از امرى كه بعد از آن نموده ناآگاه مانده است ، اين شخص در حقيقت « منسوخ » را فرا گرفته ، اما « ناسخ » را نشنيده و حفظ نكرده است ، وى اگر مىدانست آنچه شنيده « نسخ » شده است ، آن را قطعا رها مىساخت و مسلمانان نيز اگر مىدانستند كه آن « نسخ » شده ، آن را ترك مىكردند . چهارم - كسى است كه نه دروغ به خداوند بسته و نه بر رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله ، از خوف خدا و براى تعظيم پيامبرش - صلّى اللّه عليه و آله - دروغ را دشمن مىدارد و نيز در آنچه شنيده برايش اشتباهى رخ نداده است ، بلكه آن را با تمام جوانبش حفظ كرده است ، آنچنان كه شنيده ، بدون كم و زياد ، نقل مىكند . وى « ناسخ »