و كوتاه خود در هر فرصتى از پديدهء مهم و حياتى « نسخ » در مناسبتهاى گوناگونى سخن گفته و يا نوشته است به طورى كه اگر تمام آثار آن بزرگ مرد عالم بشريت را جستجو نماييم ، شايد خود كتاب بزرگى را تشكيل دهد و لكن ما جهت كوتاه كردن سخن در حدود حوصله اين نوشتار ، دو مورد از خطب آن حضرت را كه دربارهء نسخ ، مطالبى بيان شده ارائه مىدهيم تا بر همگان با برهان غير قابل رد معلوم شود كه پديدهء نسخ در انظار ائمه اهل بيت - عليهم السلام - به همان معناى اصطلاحى آن ، جزء بديهيات و اصول اوليه اسلام ناب محمدى بوده و هرگز امكان انكار آن نبوده و انكار آن به مثابهء انكار آفتاب و نور آن در « رابعة النهار » بوده است ، اينك نمونه‌هايى از سخنان امير المؤمنين - عليه السّلام . 1 - امير المؤمنين - عليه السّلام - در قسمتهاى 131 - 138 خطبه اول نهج البلاغه طبق تنظيم سيد رضى - رض - سخن از پديدهء « نسخ » در قرآن كريم ، رانده و فرمود : « . . . و خلّف فيكم ما خلّفت الانبياء عليهم السّلام في اممها . . . ، كتاب ربّكم فيكم ، مبينا حلاله و حرامه و فرائضه و فضائله ، ناسخه و منسوخه و رخصه و عزائمه و خاصه و عامه ، عبره و أمثاله ، و مرسله و محدوده ، و محكمه و متشابهه ، مفسرا مجمله و مبيّنا غوامضه ، بين مأخود ميثاق علمه و موسّع على العباد فى جمله و بين مثبت فى الكتاب فرضه و معلوم فى السنة نسخه و واجب فى السنة أخذه . . . » « . . . و رسول خاتم - صلّى اللّه عليه و آله - آنچه را كه انبياى سلف در ميان امتهاى پيشين خود مىگذاشتند ، در ميان شما گذاشته است كه كتاب خداوند شماست ، اين پيام آسمانى ، همهء مصالح و مفاسد حيات مادى و آخروى شما را بيان كرده است ، حلال و حرام ، فرايض ( واجبات و محرمات ) و شايستگىها ، ناسخ و منسوخ ، مباحات و واجبات ، خاص و عام ، داستانها و اصول عبرت‌انگيز و امثال و حكم ، مطلق و مقيد ، محكم و متشابه را توضيح داده و حقايق ابهام‌انگيز را تفسير و مشكلاتش را روشن ساخته است . تحصيل علم و يقين به برخى از مطالب قرآنى را مطابق پيمانى كه از بندگان گرفته شده است ، لازم فرموده و در برخى ديگر كه اسرار و رموز قرآنى ( ما بين