عزت الله مولايى نيا همدانى

315

نسخ در قرآن ( فارسى )

است . خداوند جهل و نادانى و تعصب كور را نابود كند . شبههء سىام « دكتر عبد المتعال جبرى » مىگويد : در زمان « مروان حمار » آخرين خليفه اموى و آغاز سلطنت عباسى . . . شخصى از دانشمندان يهودى به نام « ابو عيسى إسحاق بن يعقوب اصفهانى ، ظهور كرد و با سوء استفاده از اوضاع نابسامان جامعهء اسلامى كه بر اثر سقوط دولت اموى و روى كار آمدن نظام عباسى در عصر منصور دوانيقى و بر اثر ظهور مكاتب گوناگون فكرى ، سياسى ، تفكر نسخ برخى از احكام تورات را طراحى كرد و براى مقاصد سياسى خويش در ميان يهود و نصارى ، رواج داد و اين درست در زمانى اتّفاق افتاد كه تفكر قياس و اجتهاد در برابر نص بر افكار فقيهان حنبلى ، حكومت مىكرد و فقيهان مسلمان ، با تأثر از اين تفكر « قياس » رواج نظريّه نسخ در كتابهاى آسمانى « يهود و نصارى » ، نسخ را وارد حوزهء قرآنى و فقهى كرده و مورد بحث قرار داده و بدان معتقد شده‌اند « 1 » . پاسخ اين گفتار و استدلال نيز ناتمام است ؛ چرا كه عباسيان درست در سال 132 ه . ق به پيروزى رسيدند و منصور دوانيقى به سال 134 ه . ق پس از مرگ سفّاح زمام امور را به دست گرفت . و به سال يكصد و پنجاه و اندى درگذشت ، اگر ابو عيسى يهودى در خلال سالهاى 130 - 160 مكتب خود را اعلام كرده چه ارتباطى به تفكر نسخ در قرآن كريم دارد و سنت متواتر المعناى رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - و ائمهء اهل بيت - عليهما السلام - و اجماع امت از عصر رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - تاكنون ، علاوه بر اينكه برخى از كتابها در موضوع ناسخ و منسوخ در سال 117 و

--> ( 1 ) ر . ك : دكتر عبد المتعال جبرى ، پيشين ، « لا نسخ . . . » ، ص 20 ، به نقل از دكتر مصطفى زيد .