13 - در آيه اول ، خدا ميگويد كه آسمان و زمين بهم چسبيده بود و خدا آنها را از يكديگر جدا كرد ليكن چگونه ؟ امام طبرى و قرطبى از ابن عباس و حسن و عطاء و ضحاك و قتاده كه امامان بلامعارض مفسرانند نقل ميكنند : آسمانها و زمين يك چيز بهم پيوسته بود و خدا بوسيله هوا آنها را از يكديگر جدا كرد . امام زمخشرى در تفسير خود ميگويد معناى آيه اينست كه آسمان به زمين چسبيده بود و فضايى بين آن دو نبود . مطلبى را كه مفسرين ميگويند بوسيله علم جديد ثابت شده است . 14 - « رتق » بهم چسبيدن ، و « فتق » از يكديگر جدا شدن ، هر دو آنها وحدت ماده آن دو را بيان مىكند . خداوند بلافاصله ميگويد « هر موجود زنده را از آب ساختيم » معنايش اينست كه آب و موجود زنده در آن دو وجود دارد . زيرا خداوند آسمان‌ها و زمين را نخست ذكر مىكند سپس از آب سخن ميگويد به اين عنوان كه آب موجب زندگى زندگان از گياه و حيوان و انسان است در عرف خردمندان موقعى سخن از آب ، پس از آسمانها و زمين سزاوار است كه مفهوم آب مربوط به آسمان و زمين باشد و وقتى موضوع چنين بود بايد آب و زندگى در آسمانها نيز مانند زمين وجود داشته باشد اگر بتوان تاكيد و توضيح اين سخن خدا را ضميمه سخنان فوق كرد : « وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَثَّ فِيهِما مِنْ دابَّةٍ » « 1 » يا :

--> مقدر ساخت در چهار روز بطور يكسان براى پرسندگان . سپس بر روى آسمان قرار گرفت و آن دود بود به آسمان و زمين گفت خواه ناخواه بياييد گفتند اطاعت كنان آمديم . پس به هفت آسمان در دو روز فرمان داد و بهر آسمان فرمان خود را وحى كرد . فصلت 9 - 12 ( 1 ) - از آيات او آفرينش آسمانها و زمين است كه از جنبندگان در آنها پخش شده است . شورى 29