گيتى است كه فراوردهء « توحيد در ربوبيت » است . به حسب نگرش جهان بينى الهى ، جهان آفرينش همچنان كه اصل پيدايش خويش را وامدار خداى يگانه است ، در همارهء استمرار زندگى و مقصد يا بى نيز تحت تدبير آفريدگار و وابستهء محض به اوست ، يعنى آفرينش و ربوبيت از هم تفكيك ناپذيرند . أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ تَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ . « 1 » رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى « 2 » ، پروردگار ما همان كسى است كه به هر چيز ، آفرينش سزاوار او را بخشيده سپس هدايتش كرده است . بدين سان به اقتضاى توحيد ربوبى ، موجودات جهان امكان هر يك متناسب رتبهء وجودى خويش ، بهره‌ور از الهام الهى و راهيابى به سوى هدف حيات و شاهد تلقى آموزهء غيبى پروردگارند . البته از آنجا كه آفريده‌هاى پهنه گيتى داراى تفاوتهاى طولى و عرضى متعددى بوده ، هر يك برخوردار از حظّ ويژه‌اى از وجودند ، قهرا نحوه ارتباط تفهيم پيام تكامل از سوى مبدأ هستى نيز با هر يك از آنها متناسب با وجود خاص و قابليت‌هاى مخصوص به آن خواهد بود . تمام حيوانات بدون نياز به معلم بيرونى به طور غريزى دقيقا مىدانند كه چگونه بايد زندگى كنند . قرآن كريم براى نمونه زندگى زنبور عسل و وحى به وى را مورد توجه قرار داده است كه قبلا نيز اشاره شد . گياهان و نباتات با الهامى طبيعى مىدانند كه چگونه تغذيه كنند و چه مقدار از مواد گوناگون آب و خاك و نور و . . . استفاده نمايند و به هدف نهايى وجود نايل آيند . از اين فراتر عالم جمادات و ذره‌ها نيز پرخروش است . الكترون‌ها به طور بسيار حساس و دقيق مىدانند كه چگونه و با چه فاصله و سرعتى در اطراف پروتون‌ها حركت نمايند . همين طور پروتون‌ها و

--> ( 1 ) اعراف / 54 . ( 2 ) طه / 50 .