ميان ثروتمندان برگزيند ! وَ قالُوا لَوْ لا نُزِّلَ هذَا الْقُرْآنُ عَلى رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ أَ هُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّكَ نَحْنُ قَسَمْنا بَيْنَهُمْ مَعِيشَتَهُمْ . « 1 » وحى پرتوى ناشناخته از قانون عليت ممكن است در اينجا اين سؤال پيش آيد كه پذيرش وحى و تجلّى نوعى معرفت براى برخى انسانها ، خارج از قلمرو فرمولهاى معين آگاهيهاى تجربى ، فلسفى ، عرفانى ، و بدون اكتساب و تلاش انسان ، خلاف سنت جارى جهان هستى و نظام علّى - معلولى حاكم بر عالم است . پاسخ آن است كه قانون عليت يك سنت عقلى فراگير و استثنا ناپذير است ، امّا مفاد اين قانون مصاديق و نمودهاى گوناگون علت و معلول را به ما معرّفى نمىكند . دانش انسانى نسبت به مظاهر خاص اسباب و مسبّبات مادّى نيز بسيار محدود و به تدريج رو به رشد و تكامل است . امّا تأثير علل و اسباب غير مادى و طبيعى بر پديده‌هاى جهان طبيعى نيز هر چند در ، در قلمرو مشاهدات و آزمونهاى علوم تجربى راه نيافته و به حساب نيامده است ، ليكن هيچ گونه دليل علمى بر نفى آن نيز وجود ندارد ، افزون بر آنكه دليل عقلى بر اثبات آن قائم است . فرضيه‌ها و نظريه‌هاى تجربى همين مقدار مىتوانند بگويند آنچه به عنوان منابع عمومى دانش بشرى آزمون شده است از سنخ بينش حسّى - تجربى ، عقلى و عرفانى است . امّا هرگز نمىتوانند منكر نوع ديگرى از مبدأ معرفت باشند . هنر دانش تجربى توصيف جزيى واقعيتهايى است كه در تير رس ابزارهاى آن قرار دارد ، امّا اثبات يا نفى واقعيتهاى بيرون از حوزهء اين علوم ، خارج از وظيفه اين علم و اظهار نظر در اين باره تكاپويى غير علمى است .

--> ( 1 ) زخرف / 31 - 32 .