دانسته و به حساب آورده‌اند ، به اين جهت خبرى كه مىگويد على عليه السّلام پس از فوت پيامبر اقدام به جمع‌آورى كرد ، با گرايش كلامى و فضيلت دينى و مذهبى اين مذهب ناسازگار مىافتد و لذا راههاى گوناگونى براى رد اين قضيه طى مىشود : 1 - خبر جمع آورى قرآن حضرت به شكلى مورد تضعيف قرار گيرد . 2 - كار حضرت در حد حفظ كردن و عمل شخصى تلقى شود در نتيجه كوچك جلوه كند . 3 - جمع آورى حضرت بر خلاف جمعهاى ديگر باشد ، مثلا به ترتيب نزول باشد ، يا كارى به جمع آورى مصحف نداشته باشد ، تا كارى ديگر تلقى شود و در اصطكاك با جمع خليفه اول نباشد . 4 - در برخى تحليلها ، مانند آنچه عكرمه نقل مىكند ، جمع قرآن حضرت مرتبط با بيرون نيامدن و خانه‌نشينى و بيعت نكردن با ابوبكر تفسير شود ، به اين معنا كه دليل بيعت نكردن حضرت نه مخالفت با ابوبكر ، بلكه گرفتارى و اشتغال به كار قرآن و عهد و پيمان داشتن براى جمع قرآن براى تمام كردن قضيه باشد ، بويژه آنكه حضرت طبق برخى از نقلها نگران دستكارى در قرآن بوده است : « و لكني ارى القرآن يزداد منه فحلفت ان لا ارتدى برداء الّا للجمعة ، حتى اجمعه » . « 1 » در اين صورت ابوبكر از نگرانى شركت نكردن امام على در جماعات و مجامع در آمده باشد و از پيگيرى عدم حضور ايشان سرباز زده باشد . 5 - آلوسى ( م 1270 ق ) براى اينكه پيشگامى خليفه در جمع قرآن مورد

--> ( 1 ) - شواهد التنزيل ، ج 1 / 38 .