واحدى برخوردار هستند و اگر در روايات گاهى از آن تعبير به كتاب و گاهى جامعه و گاهى صحيفه شده يك چيز را مىخواسته بيان كند ، زيرا مشخصات هر سه به يك كتاب تطبيق مىكند . اما آنچه كه پيوست شمشير پيامبر بوده ( ذوابة السيف ) گرچه ممكن است رساله‌اى مختصر و كوچك بوده كه گاهى آمده كه آويزان به جلد شمشير مىشده و گاهى آمده : فى قرابة السيف اما از آنجا كه اوصاف اين صحيفه با صحيفه كلى حضرت تطبيق مىكند كه املاى رسول اللّه است ، لذا بايد بخشى از كتاب حجيم و بسيار مفصل بوده باشد كه در باب احكام بويژه احكام فرايض است . و از آنجا كه اين تعبيرات در برخى از روايات شيعه رسيده ، كه گويا بخشى از كتاب على است ، دليل بر جدايى آن نداريم . شاهد بر مسئله اينكه در برخى از روايات آمده : « اقرأنى ابو جعفر شيئا من كتاب على » . « 1 » يا در روايت عبد الملك بن اعين آمده است : « ارانى ابو جعفر بعض كتب على » ابو جعفر عليه السّلام بعضى از كتابهاى على را نشان داد . « 2 » به اين جهت درست است كه صحيفه بخشى از كتاب على عليه السّلام باشد و ممكن است صحيفه همراه با شمشير پيامبر قسمتى بوده كه در ادامه كار ، حضرت آن را بر اساس احاديث پيامبر تكميل كرده باشد . از سوى ديگر ، آنچه در منابع اهل سنت نقل شده كه در پيش على جز اين صحيفه نبوده و از پيامبر به ارث نرسيده ، « 3 » محل ترديد است ، زيرا اين دسته از روايات در برابر رواياتى است كه در جاهاى ديگر ( اعم از شيعه و

--> ( 1 ) - حر عاملى ، وسائل الشيعة ، ج 24 / 13 . كلينى ، كافى ، ج 6 / 219 ، طوسى ، تهذيب ، ج 9 / 2 . ( 2 ) - الصفار ، بصائر الدرجات / 162 . ( 3 ) - صحيح مسلم ، ج 9 / 143 ، همراه با شرح نووى ، تحقيق و تصحيح فواد عبد الباقى ، بيروت ، دار الكتاب العربى ، 1407 ق .