صحائف مىشود . « 1 » مصحف را به اين دليل مصحف مىگويند كه جامع اوراق و صفحه‌هايى است كه در ميان دو جلد در آن چيزى مىنويسند . خليل بن احمد فراهيدى ( م 170 ) مىنويسد : مصحف را بدان جهت مصحف مىگويند كه جامع نوشته‌هاى ميان دو جلد است . « 2 » معمولا مصحف از چند صحيفه و صحف تشكيل مىگردد . « 3 » بنابر اين ريشهء صحيفه و مصحف در لغت باز بودن ( انبساط ) ، فضا داشتن ( تسطح ) در قسمتى از اشياء است ، خواه اين شىء فلز باشد يا پوست يا كاغذ ، البته به شرط اينكه براى كتابت باشد ، يا ظرف معلومات معنوى قرار گيرد . به همين دليل در جايى قرآن مىفرمايد : يُطافُ عَلَيْهِمْ بِصِحافٍ مِنْ ذَهَبٍ وَ أَكْوابٍ ( زخرف / 71 ) و در نامه اعمال در قيامت آمده است : بَلْ يُرِيدُ كُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ يُؤْتى صُحُفاً مُنَشَّرَةً ( مدثر / 52 ) و از آنجا كه نوشت‌افزار در طى تاريخ تحول يافته و درآغاز روى خاك و گل ، و سپس روى سنگ و تدريجا روى مس و برگ درختان ، چون و پوست درختان مىنوشتند و رفته رفته با تكامل دانش انسان و قدرت بر دباغى پوست حيوانات بويژه پوست آهو و گاو و شتر زمينه نوشتن روى پوست فراهم شد . مصرىها و چينىها كاغذ را اختراع كردند و از تركيب برخى گياهان و تخمير آنها اين صنعت را براى نوشتن فراهم ساختند . رومىها از

--> ( 1 ) - مصطفوى ، حسن ، التحقيق في كلمات القرآن ، ج 6 / 227 ، تهران ، بنگاه نشر و ترجمه كتاب 1360 ش . ( 2 ) - فراهيدى ، العين ، ج 3 / 120 ، قم ، دار الهجرة ، 1368 . ( 3 ) - جوهرى ، صحاح ، ج 4 / 138 ، بيروت ، دار العلم للملايين ، تحقيق احمد عبد الغفور عطار ، 1376 ق .