حرير سفيد براى نوشتن استفاده كردند . « 1 » اين فضاهاى گوناگون و متنوع براى كتابت و كتاب و دفترچه با عنوان صحيفه ، صحف و مصحف ياد مىشده است ، از اين رو مصحف عنوان خاصى و براى كتاب معينى در گذشته ندارد و پيش از اسلام اصطلاح خاصى نداشته و تنها به دسته‌اى از اوراق براى نوشتن اطلاق مىشده و اگر مىبينيم درباره برخى از كتابهاى دينى پيش از قرآن با واژه صحف و مصحف ياد مىشود ، به اين دليل است كه مجموعه‌اى از الواح و يادداشتهاى پيامبران - چون ابراهيم و موسى - در آن انعكاس يافته است ، چنان كه قرآن مىفرمايد : إِنَّ هذا لَفِي الصُّحُفِ الْأُولى ، صُحُفِ إِبْراهِيمَ وَ مُوسى ( اعلى / 18 و 19 ) ، همانطور كه درباره كلمه كتاب و نسبت آن با قرآن و كتاب مقدس چنين سرنوشتى را طى كرده و در آغاز دسته‌اى از اوراق بوده و رفته رفته به صورت كتاب در آمده است . نكته ديگرى كه در لغت مدّ نظر است و بيشتر لغت پژوهان تأكيد كرده‌اند ، و قيدى افزون بر جامعيت نسبت به مصحف آمده ، مكتوب شدن بين دو جلد است . اين تأكيد در اكثر كتابهاى لغت ، مانند تاج العروس ( ج 6 / 161 ) لسان العرب ( ج 9 / 186 ) صحاح جوهرى ( ج 4 / 1384 ) و العين ( ج 3 / 120 ) آمده است . تفاوت صحف و مصحف هم در اين بوده كه صحف تنها اوراق و الواح بوده‌اند ، اما وقتى مىخواسته‌اند اين اوراق را بهم متصل كنند و مجموعه واحدى قرار دهند ، بين دو لوح يا دو جلد مىگذاشته‌اند و لذا گفته‌اند : « المصحف هو الجامع للصحف المكتوبة بين الدفتين » . مصحف مجموعه صحف را كه نوشته و بين دو جلد قرار گيرد گويند .

--> ( 1 ) - مصطفوى ، التحقيق فى كلمات القرآن ، ج 6 / 227 .