عبد الله امينى
18
مصحف فاطمى ( فارسى )
مصحف در فرهنگ تابعين چنان كه صحابه « مصحف » را در غير قرآن به كار مىبردند ، تابعين نيز چنين كردهاند . در اين مورد نصوص و گزارشهايى هست ، از جمله « محمد بن سيرين انصارى » مىگويد : « أقسم علي عليه السّلام أن لا يرتدى برداء إلا لجمعة حتى يجمع القرآن في مصحف ؛ پس از درگذشت پيامبر ، امام على سوگند ياد كرد عبا بر دوش نيندازد مگر در روز جمعه تا قرآن پارهها را يك جا در دفترى گرد آورد . » « 1 » اگر مصحف در اين گزارش به معناى قرآن باشد ، بى معنى خواهد بود بگوييم : مقصود آن است كه قرآن را در قرآن گرد آورد ! پس معنى لغوى مصحف مقصود است . گزارش دوم از « رفيع بن مهران » است . وى مىگويد : « إنّهم جمعوا القرآن في مصحف ؛ صحابه قرآن را در دفترى گرد آوردند . » « 2 » مصحف در خامهء نگارندگان پيشين مصحف به معناى كتاب مجلّد ، در نگاشتههاى علماى متقدّم به چشم مىخورد ، مثلا « جاحظ » هر جزء كتاب « الحيوان » را مصحف
--> ( 1 ) - المصاحف ، سجستانى ، ص 10 ، الرحمانيه ، مصر . ( 2 ) - همان ، ص 9 .