سيد محمد على ايازى
80
كاوشى در تاريخ جمع قرآن ( فارسى )
اين آيه را در ميان آن آيات سوره خاص قرار دهيد . يا درباره ترتيب سورهها آمده است : « ضعوا هذه السورة فى الموضع الذى يذكر فيه كذا و كذا » « 1 » اين سوره را در جايى كه ياد شده و چنين و چنان است قرار دهيد . بدين جهت بوده كه ترتيب آيهها در سوره و ترتيب سورهها در كل قرآن مشخص بوده ، حتى سورههاى طوال و مئين و مثانى و مفصلات و چگونگى ترتيب آنها در حيات پيامبر مشخص شده و اينكه هر لحظه احتمال مىرفته كه آيه و يا سوره جديدى نازل شود ، نمىتوانسته ، مانع براى معين كردن ترتيب آيهها و سورهها باشد ، اگر بپذيريم كه در اواخر حيات حضرت ، پيامبر نمىدانسته است كه وحى قطع شده و ديگر آيه و سورهاى بر او نازل نخواهد شد . دليل پنجم مخالفان گفتهاند : جمع آورى قرآن طبق روايات شيعه و برخى نقلها توسط امير مؤمنان على بن ابى طالب ( ع ) انجام شده و اين دليل بر آن است كه در حيات پيامبر كار جمع آورى و تأليف و نظم سورهها انجام نيافته تا توقيفى باشد . از آن جا كه پرسشهاى گوناگونى پيرامون مصحف على ( ع ) مطرح است ، اين موضوع را با تفصيل بيشتر توضيح مىدهيم . مصحف على ( ع ) گذشته از مجموعه روايات گزارش شده در باب تدوين قرآن در عهد خلفا در مجامع اهل سنت ، در منابع شيعى نيز به رواياتى بر مىخوريم كه كم و بيش همان مشكلات و ابهامات ياد شده را دارند ، به گونهاى كه برخى از علماى
--> ( 1 ) ابو داود ، سنن ابو داود ، كتاب الصلاة ، باب 125 ، ج 1 / 268 ، بيروت ، دار الجنان .