سيد محمد على ايازى

35

كاوشى در تاريخ جمع قرآن ( فارسى )

چيزى به مانند خواندن از روى مصحف ، بر شيطان گران نمىآيد . همچنين ابوذر در حديثى از پيامبر نقل مىكند : « النظر فى صحيفة القرآن عبادة » « 1 » نگاه به صحيفه قرآن عبادت است . ابو سعيد خدرى از پيامبر خدا نقل مىكند : « اعطوا اعينكم حظها من العبادة ، قالوا : و ما حظها من العبادة يا رسول اللَّه ؟ قال : النظر فى المصحف و التفكر فيه و الاعتبار عند عجائبه » « 2 » سهم عبادت چشمانتان را از آن‌ها دريغ نكنيد ! گفتند : اى رسول خدا سهم عبادت چشمان چيست ؟ فرمود : نگريستن و انديشيدن در مصحف و عبرت گرفتن از عجائب آن . اين روايات ، دليل روشنى است بر مجموعه‌هاى تأليفى قرآن پيش از درگذشت رسول خدا و اگر در آن زمان جمع و تدوينى نبود ، معنا نداشت كه دربارهء « نظر در مصحف » سخن گفته شود . اين كه در برخى از گزارش‌ها در عهد خلفا آمده است كه نامگذارى به مصحف در عهد خلفا پس از جمع آورى آن‌ها بوده است « 3 » ، با اين روايات متعارض است ، و نشان مىدهد كه مسأله نامگذارى و جمع قرآن در عهد خلفا در يك سنخ ، كاملا ساختگى است . دليل هفتم از شواهد ديگرى كه اثباتگر تأليف قرآن در عهد نبوى است ، رواياتى است مبنى بر آن كه پيامبر دستور مىداده كه قرآن را به همان ترتيب معهود بخوانند و كسى آن را معكوس و وارونه نخواند . اين روايات بر دو دسته هستند :

--> ( 1 ) همان مدرك / 854 . ( 2 ) غزالى ، ابو حامد ، احياء علوم الدين ، ج 4 / 424 به نقل از كتاب ابن ابى الدنيا . ( 3 ) راميار ، تاريخ قرآن / 11 ، تهران ، امير كبير ، چاپ دوم .