بگذاريم كه حكايت از اهتمام فراوان پيامبر به كتابت ، گردآورى ، حفظ و جمع قرآن مىكند « 1 » ، مىتوان چنين استنباط نمود كه جمع و ترتيب ، در عصر ايشان بوده است و نشان مىدهد كه ممارست و نظارت دقيق بر كار نويسندگان وحى داشتند و اگر چيز تازه‌اى بر حضرت نازل مىشد كسى از نويسندگان را مىخواندند كه اين آيات را در جايى كه چنين و چنان است ، بگذاريد ، يا اين سوره را در كنار فلان سوره بگذاريد . به عنوان نمونه بنگريد به دو خبر زير : 1 - خازن در تفسير لباب التأويل نقل مىكند : « ان جبرئيل عليه السلام كان يقول ضعوا كذا فى موضع كذا » « 2 » جبرئيل همواره مىگفت اين را بگذاريد در اين جا و يا در آن جا . 2 - ابن عباس به نقل سنن ابى داود نقل مىكند كه : « كان رسول اللَّه اذا نزلت عليه سورة دعا بعض من يكتب فقال : ضعوا هذه السورة في الموضع الذى يذكر فيه كذا و كذا » « 3 » همواره پيامبر خدا چنين بود كه هرگاه سوره‌اى بر حضرت نازل مىشد كاتبان را مىخواست و مىفرمود : اين سوره را در اين موضع قرار دهيد . دليل دوّم افزون بر اين اخبار ، اسناد ديگرى داريم كه نشان مىدهد بسيارى از صحابه حتى ترتيب و تأليف سوره‌ها را از رسول خدا بخاطر سپردند . مثلا ابىّ بن كعب قرائت قرآن را بر طبق ترتيب موجود كه آغاز آن سورهء « فاتحه » بود

--> ( 1 ) روايات اهتمام پيامبر به قرآن را آقاى سيد جعفر مرتضى عاملى در كتاب « حقائق هامة حول القرآن الكريم » / 65 ، قم ، انتشارات اسلامى ، وابسته به جامعه مدرسين ، گردآورى كرده‌اند . ( 2 ) خازن ، لباب التأويل ، ج 1 / 8 ، سيوطى ، الاتقان ، ج 1 / 62 به نقل از حقائق هامة / 77 . ( 3 ) ابى داود ، سليمان بن اشعث ، سنن ابى داود ، كتاب الصلاة ، باب 125 ، ج 1 / 268 ، بيروت ، دار الجنان .