در صورتى كه اين نسبت در سال 1351 با انتشار 578 جلد كتاب مذهبى به 82 / 25 درصد كل كتب منتشر شده در ايران رسيده است . همين طور در سال 1352 ، 76 / 24 درصد ( 576 جلد ) و در سال 1353 ، 46 / 33 درصد از كل كتب منتشر شده در ايران كتاب‌هاى مذهبى بوده است . بر اين اساس بالاترين رقم كتب منتشر شده در ايران ، بر حسب موضوع ، از سال 1351 تا 1354 [ با وجود فضاى خفقان حاكم بر آن زمان ] مربوط به كتب مذهبى است . در حالى كه در ده سالهء 1333 - 1342 كتب مذهبى ، پس از ادبيات ، تاريخ و جغرافى ، علوم اجتماعى مقام چهارم را دارا بوده است . از سوى ديگر ، قرآن كريم در سال‌هاى اخير [ سال‌هاى انجام اين تحقيق ] پرتيراژترين كتاب ايران بوده است و هر سال نزديك به 700 هزار نسخه از آن تنها در تهران تجديد چاپ مىشود . « 1 » همچنين بررسىهاى آمارى مىتواند در ضمن ملاحظاتى ، « 2 » موضوعاتى كه انديشمندان اين دوره پرداختن به آن را ضرورى تلقى مىنمودند ، بنماياند . با نگاهى به فهرست كلى مطالب ، مشاهده مىشود كه در بخش كليات حدود 36 ، در مبحث قرآن 57 ، دربارهء حديث 18 ، در مبحث كلام و اصول عقايد 44 ، از فقه و اصول 76 ، در فرق و مذاهب اسلامى 31 ، در موضوع اخلاق اسلامى 97 و در مورد اسلام با توجه به اديان و مذاهب و مكاتب ديگر 220 ، تصوف و عرفان 8 ، در زمينهء تاريخ و جغرافيايى اسلام ( از جمله سرگذشتنامه‌ها ) 210 كتاب معرفى شده است . در بررسى نخستين به اين نتيجه مىرسيم كه نويسندگان مذهبى از همه بيش‌تر به برخورد اسلام با مذاهب ، مكاتب و مباحث اجتماعى و اقتصادى عصر حاضر توجه داشته‌اند . . . . « 3 » مرورى بر فصول كتاب فصل اوّل كتاب در چند بخش تدوين شده است : در بخش اول ، نگرش مسلمانان اين دوره به دانش جديد تبيين گرديد . در بخش دوم ، تحول نهاد و نگرش سياسى و تأثير آن بر حوزهء تفكر دينى بررسى شد . در بخش سوم ، تأثير مستشرقان بر حوزهء تفكر دينى تبيين شد .

--> ( 1 ) . محمد باقر نجفى ، نقش رسانه‌ها در پشتيبانى توسعهء فرهنگى ، ص 151 و 152 . ( 2 ) . روشن است كه ارزيابى دقت آمارهاى ارائه شده در اين مجال امكان‌پذير نيست . ( 3 ) غلامرضا فدايى ، گزيدهء كتابشناسى توصيفى اسلامى ، ص 45 .