تقسيم نموده‌اند و براى هر دوره ويژگىهايى برشمرده‌اند . « 1 » در اين ميان تفسير دورهء معاصر سرآغاز مرحله‌اى نوين در تاريخ تفسير به شمار مىآيد . تفسير در اين دوره دستخوش تحولى عظيم ، از حيث كميت و كيفيت شده است . در نتيجهء روى آوردن بيش از پيش مسلمانان به اسلام ، قرآن و تفسير آن ، تفاسير متعددى در سرتاسر جهان پا به عرصهء تأليف گذارده است . جلوه‌گر شدن پرسش‌هاى جديد و بهره بردن از يافته‌هاى گستردهء علمى ، تفاسير را حجيم ساخته و صنعت چاپ امكان تكثير آنها را در نسخه‌هاى متعدد فراهم آورده است . پرداختن به مباحث سياسى ، اجتماعى و علمى در تفسير اين دوره ، امرى نوظهور است كه هيچ‌گاه با اين شدت و وسعت جلوه‌گر نشده بوده است . همچنين در اين دوره شاهد اوج گرفتن بحث دربارهء برخى موضوعات قرآنى ، نظير وحى ، ملائكه ، جن ، شيطان ، معجزات ، قيامت و برخى موضوعات متعلق به علوم قرآنى ، همچون داستان‌هاى قرآن و اعجاز آن و پايبندى به برخى اصول تفسيرى ، مانند وحدت موضوعى كل قرآن و سوره‌هاى آن و در نتيجه ، بحث از ارتباط سوره و آيات و اهميت يافتن مسئلهء سياق هستيم . تفاسير معاصر از حيث ابداع و به كارگيرى روش‌هاى تفسيرى جديد ، روش بررسى موضوعى قرآن و تفسير مقاله‌اى هم از تفاسير پيش از خود متمايز مىباشند . جالب آن است كه موج اين تحول ، تمام كشورهاى اسلامى را در نورديده است و در تفاسير تمام اين كشورها نمودى آشكار يافته است . بعد مكان ، اختلاف زبان ، و تفاوت مذهب مانع از آن نشده تا مردمان سنوسى مذهب ( فرقه‌اى از صوفيه ) ليبى در كنار شيعيان ايران ، حنفىهاى مصر و مسلمانان هند ، از شيعه و سنى قرار گيرند . البته بايد توجه داشت كه به رغم آن كه تحول در حوزهء معرفت دينى و به تبع آن ، تفسير ، تمام كشورهاى اسلامى را در نور ديده ، تفاوت‌هايى نيز ديده مىشود . در ايران اين تحول اگر چه تقريبا همزمان با مصر آغاز شد ، اما از شدت و وسعت كم‌ترى برخوردار بود و روندى بسيار كند داشت . اين روند از سال‌هاى 1320 شتاب يافت و در دهه 40 و 50 به اوج خود رسيد . يافته‌هاى آمارى به خوبى مىتوانند اين روند را به ما نشان دهند . در ده سالهء 1333 - 1342 مجموعا 1 / 10 درصد كل كتب منتشره به مذهب اختصاص داشت

--> ( 1 ) . براى اطلاع بيش‌تر ر . ك : محمد حسينى الذهبى ، التفسير و المفسرون ؛ قاسم القيسى ، تاريخ التفسير ؛ محسن عبد الحميد ، تطوّر تفسير القرآن ، قرائة جديده ؛ امين الخويى ، التفسير معالم حياته ، منهجه اليوم ؛ محمد حسين على الصغير ، المبادى العامة لتفسير القرآن الكريم .