يعقوب جعفرى
18
سيرى در علوم قرآن ( فارسى )
دانشمندان علم لغت واژه كتاب را به معناى جمع كردن چيزى بر چيزى دانستهاند « 1 » و علت اينكه به نوشتار كتاب گفته مىشود اين است كه حروف و كلمات با يكديگر ضميمه مىشوند . البته مىدانيم كه كتاب به معناى مكتوب است . اطلاق كتاب بر قرآن نيز از آن نظر است كه قرآن كلمات و حروف را در سطرها جمع كرده و يا سورهها و آيهها را جمع كرده است . در قرآن كريم به همه كتابهاى آسمانى كه بر پيامبران نازل شده كلمه كتاب اطلاق گرديده است ولى بيشتر در مورد قرآن به كار رفته كه از براى نمونه به دو آيه اشاره مىكنيم : الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ عَلى عَبْدِهِ الْكِتابَ وَ لَمْ يَجْعَلْ لَهُ عِوَجاً « 2 » سپاس خداوندى را كه بر بنده خود كتاب را نازل كرد و در آن كجى قرار نداد . وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً « 3 » و بر تو نازل كرديم كتاب را كه بيانكننده همهچيز و مايه هدايت و رحمت است . در عرف دانشمندان اسلامى و فقهاء و اصوليين و متكلمين منظور از كتاب الله همان قرآن است و اصطلاح كتاب و سنت ناظر به همين است و گاهى هم كتاب الله گفته مىشود همانطور كه اين تعبير در حديث معروف ثقلين آمده است . آيا كتاب خدا با كلام خدا تفاوت دارد ؟
--> ( 1 ) - ابن فارس ، مقائيس اللغة ج 5 ص 158 . ( 2 ) - سوره كهف ، آيه 1 . ( 3 ) - سوره نحل ، آيه 64 .