حسن بيگلرى
93
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
لبيد بن ربيعه - زهير بن ابى سلمى در عصر طلائى شعر و ادب ، قصائد فصيحى بنام معلقات سبعه سروده و در خانهء كعبه آويزان كرده بودند كه بعد از نزول آيات قرآن مجيد به بىارزشى اشعار خود پى برده ، شبانه آنها را از كعبهء معظمه برداشته پنهان كردند . ناگفته نماند كه قوم عرب بايجاد جنگها پرداختند و خونها ريختند و كشتهها دادند و عرصهء بدر و دامنهء احد و بسيارى نواحى ديگر را از خون عزيزان خويش رنگين كردند و تمام قدرت و ثروت خود را در راه مبارزهء با پيغمبر خاتم و قرآن مجيد به كار بردند و متحمّل تلفات مالى و جانى فراوانى گرديدند و اگر ميتوانستند سوره و آيهاى ببلاغت و نظير قرآن بياورند براى آنان از اين همه كشمكش و خونريزى سهلتر و آسانتر بود و از اتيان به مثل قرآن عدول نميكردند بنا بر اين معجزهء جاودان پيامبر اسلام كلًا و جزءً قابل تقليد نيست و جنگ و جدال آنان عليه آنحضرت ، خود نيز دليل بر عجزشان از آوردن سوره و آيهاى مانند قرآن مىباشد . كسانى هم كه از صدر اسلام تاكنون ادعاى نبوت كرده و در مقام معارضهء با قرآن شريف بر آمدند نتيجهاى جز رسوائى نصيب آنان نگرديد كه شرح آن موجب تطويل كلام و از موضوع بحث ما نيز خارج است . سوم - اعجاز قرآن از نظر عدم تضاد و اختلاف : تاكنون هيچيك از دانشمندان و مصنّفين ادعا ننمودهاند كه آثار آنان از هر حيث جامع و خالى از نقائص است يا كسى مانند نوشتههاى ايشان نميتواند تدوين كند زيرا : فَوْقَ كُلِّ ذِي عِلْمٍ عَلِيمٌ ( بالاتر از هر صاحب دانشى دانشورى هست - آيهء 76 سورهء يوسف ) . و بشر هر قدر كوشش نمايد ، باز هم اختلاف و تناقض و نقص بسيار در گفتار و نوشتهها و آثارش ديده مىشود چه نيروى دماغى آدمى محدود است و نميتواند به تمام روابط حوادث ، احاطه پيدا كند و انسان هر قدر هم كه كامل باشد باز محدود است و ايمن از خطا و اشتباه نيست و به همين سبب اكثر دانشمندان در مقدمهء تأليفات و تصنيفات خود متذكر ميشوند كه چنانچه لغزشى در آثار آنان مشاهده شود ، بديدهء اغماض نگريسته در مقام رفع آن بر آيند .