حسن بيگلرى
94
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
لكن قرآن مجيد در كمال قدرت و آشكارا ادعا نموده كه عارى از اختلاف و تناقض است و در آيه 82 سورهء نساء چنين تصريح شده : أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً ( آيا از روى فكر و تأمل در قرآن نمىنگرند كه بحقايق و نيكى دستورهاى آن پى برند و بر آنان ثابت شود كه وحى الهى است و اگر از جانب غير پروردگار فرستاده شده بود هر آينه اختلاف بسيارى در آن مىيافتند ) . اين ادّعا بهترين و بالاترين دليل و مؤيد آنست كه قرآن كريم كلام خالق يكتا است و با توسعه و ترقى روز افزون دانش بشر ، معانى عاليهء آن ناقضى پيدا نكرده و منزّه از هر گونه تضاد و اختلاف است و لذا عدم اختلاف و تناقض در سراسر اين كتاب مقدس آسمانى از حيث لفظ و معنى و اخبار و احكام و غيره نيز يكى از وجوه اعجاز آن بشمار ميرود . چهارم - قرآن اسلوب و سياق خاصى دارد و سبك آن با هيچيك از سبكهاى معمول ميان عرب اعم از خطابه ، رجز و شعر شباهت ندارد و اواخر آيات شريفهء قرآن مجيد يا متشاكل و يا متقارب است از جمله اواخر آيات سورهء فاتحة الكتاب ، متشاكل و اواخر آيات سورهء بروج ( موعود - مشهود - أخدود - وقود - قعود ) متقارب است و به همين لحاظ گروهى وجه اعجاز قرآن را اسلوب مخصوص و نظم بديع آن دانسته و گويند گر چه قرآن بسبك نظم و نثر نميباشد معذلك جميع نكات و محسنات نظمى و نثرى در آن جمع است و اگر يك حرف در متن قرآن اضافه و يا حذف شود آن را ناموزون سازد و شكوه خاص خود را از دست بدهد و بديهى است كه اين قسم فصاحت با اسلوب و سياق خاص در قوّهء افراد بشر نميباشد . پنجم - بشر در مدت زندگى خود حالات مختلفى دارد مانند غم و شادى ، فقر و غنى ، شكست و پيروزى ، خوش بينى و بد بينى ، جوانى و پيرى كه اين حالات گوناگون در گفتهها و نوشتههايش اثر ميگذارد و آشكار ميگردد ببيان ديگر آدمى