اكبر ايرانى قمى
52
روش شيخ طوسى در تفسير تبيان ( فارسى )
صاحب معانى القرآن . 4 - فرّاء ، ابو زكريا يحيى بن زياد كوفى 22 ( 207 ) . صاحب مجاز القرآن و معانى القرآن . 5 - زَجّاج ، ابراهيم بن محمد بن سهل ابو اسحاق 23 ( 310 يا 311 ) . صاحب معانى القرآن . 6 - ابو عبيدة ، معمر بن مثنى 24 ( 110 - 209 ) . صاحب معانى القرآن و غريب القرآن . 7 - اخفش 25 ، ابو الحسن سعيد بن مسعدة البلخى البصرى 26 ( 215 ) . 8 - مبرّد ، محمد بن يزيد بن عبد الاكبر 27 ( 207 - 285 ) . صاحب معانى القرآن و اعراب القرآن . 9 - مازنى ، ابو عثمان بكر بن محمد 28 ( 248 ) . 10 - ابن خالويه ، ابو عبد اللّه حسين بن احمد همدانى نحوى لغوى 29 ( 370 ) . صاحب البديع فى القراآت . 11 - ابو على فارسى نحوى ، حسن بن احمد بن عبد الغفار 30 ( 288 - 377 ) . صاحب التذكرة فى النحو . ج - منابع كلامى تبيان حجم گسترده بهرهگيرى مفسر از منابع ياد شده در زمينههاى گوناگون ، به ويژه علم كلام ، نقد و جرح و ردّ و قدح برخى ، و پذيرش و ترجيح بعضى ديگر ، از شاخصهاى شيوهء تفسيرنگارى مفسّر است كه در مبحث جايگاه كلامى تبيان در اين باره گفتگو خواهيم نمود . مرحوم شيخنا المفسر در مقدمهء نخستين خويش ، پس از نقل و اشاره به پارهاى از روشهاى تفسيرى ، دو كتاب تفسير ابو مسلم محمد بن بحر و رمّانى را اصلح تفاسير مىخواند ؛ پيداست كه روش تفسيرى ايشان مورد نظر شيخ است ، نه صرفا اقوال تفسيرى آنها ؛ و در پارهاى از موارد به نقد و ارزيابى نظرات علمى جبّائى و رمّانى و ديگران مىپردازد .