اكبر ايرانى قمى
48
روش شيخ طوسى در تفسير تبيان ( فارسى )
فصل دوم منابع تفسير و منابع تبيان منابع و مصادر تفسير استناد به مصادر و منابعى كه از اصالت و اعتبار و گذشته درازى برخوردارند و دانشمندان و نويسندگان و پژوهشگران كه هماره در تأييد و اثبات رأى خود ، يا ترديد و اسقاط نظر ديگرى ، جملگى بدانها تمسك نمودهاند ، بازگو كنندهء ارزش بلند و اهميت والاى اين منابع است . همچنين ، اظهار نظر مثبت يا منفى محقق دربارهء آنها ، بيانگر شهامت و جرأت اوست كه با استفاده از دلايل و براهين عقلى و نقلى ، به نمايش جلوهها و شاخصهاى علمى و فرهنگى خود مىپردازد . مفسر فرزانهء ما در اين زمينه ، به طور گسترده از منابع گوناگون لغوى ، نحوى ، تفسيرى ، كلامى و فقهى ، بهره گرفته است و آشنايى با اين منابع و نحوهء بهرهجويى مفسر از آنها ، تأثير به سزايى در ساختار روش تفسيرنگارى فراگير و مبانى فكرى وى در تفسير ، بجاى گذاشته است . يادآورى اين نكته ضرورى به نظر مىرسد كه چون ذكر نام كتب و مراجع تا عصر شيخ ، مرسوم و رايج نبوده ، از اينرو ، به ندرت مفسر ، نام كتاب تفسير يا غير آن را ذكر مىكند . بنابراين ، در اين قسمت ، ابتدا اسم صاحب كتاب ، آنگاه كتاب يا كتابهايى را كه وى در زمينهء موضوع مربوط ، تأليف نموده ، متذكر مىشويم . شايان عنايت است كه مفسر ، اسمى از سران أشاعره ( مجبّره ) ، به عنوان منبع كلامى ، در