ديالمه كه اهرم سياسى در ايران و بين النهرين را بيش از يك قرن به اختيار خود گرفته بودند ؛ در اثر خودخواهيها و تفرقه‌جويى برخى ، به دسته‌هاى كوچك تقسيم و هر كدام در گوشه‌اى به حكومت و سپس به زد و خورد و ستيز با يكديگر . پرداختند . در نتيجه ، دشمن سر به لاك ، جان تازه يافت و زمينهء يورش طغرل بيك به بغداد را فراهم ساخت . از اينرو ، طغرل به بغداد حمله آورد و سلسلهء ديالمه را كه حدود 113 سال ، فرمانروايى نمودند واژگون ساخت . 3 - فاطميّه فاطميان پيروان محمد بن اسماعيل بن الامام جعفر الصادق - عليه السّلام - هستند . عبد اللّه بن ميمون قداح كه دانشمندى با نفوذ بود ، مدعى امامت محمد بن اسماعيل شد . 54 پوشش مذهبى اين فرقه رفته رفته در قلمرو مصر ، توسعه يافت . شخصى به نام ابو عبد اللّه حسين بن زكريا به عنوان مهدى موعود ، در بلاد افريقا خروج كرد و در سال 302 اسكندريه را به تصرف خود درآورد . بدين سان ، سلسله فاطميه در مصر استقرار يافت . از سوى ديگر ، خليفه عباسى كه در سال 444 توان مجدد يافته بود ، بر ضد اسماعيليان ، دست به تبليغات سوء زد و انتساب آنها را به امام على - عليه السّلام - تكذيب كرد . 55 با نابسامان شدن اوضاع بغداد ، ابو حارث ارسلان بساسيرى در سال 450 يا 488 وارد بغداد شد و به مدت يكسال ، زمام امور را در دست گرفت ، ليكن با بىتوجهى خليفه فاطمى ، طغرل بيك بار ديگر ، وارد بغداد شده و وى را به قتل رساند و حكومت نوظهور اسماعيلى در بغداد را منقرض ساخت . 56 سرانجام حكمرانى فاطميان مصر در سال ( 566 ه . ) به دست صلاح الدين ايوبى وزير عاضد ، آخرين حاكم فاطمى در مصر از هم متلاشى گرديد . صلاح الدين كه شافعى مذهب بود با تخريب دار المعونه مصر ، مدرسه‌اى براى تدريس فقه شافعى و مدرسهء ديگرى براى مالكى مذهبها بنا كرد . شعارهاى مذهبى شيعه را ممنوع و آنها را ناسزا دانست ، بالاخره پس از 272 سال حكومت ، سلسله فاطميه را از مصر برچيد و حكومت ايّوبيه را بنا نهاد . 57