مىشود ) ، ناى و نايژه ( مسير هوا از ريه‌ها به حنجره ) . 2 - عضلات و تازهاى صوتى حنجره ( تشكيل‌دهنده صداى ابتدايى ) . 3 - حفره‌ها و ديواره‌هاى گلو ( محل توليد حروف - تند و كندكنندهء صدا ) . 4 - دهان ، شامل : زبان ( قسمتهاى جلو و عقب زبان ) ، فك ، لبها ، لهات ( زبان كوچك ) و سقف كام ( نرم‌كام ، سخت‌كام ) . 5 - دندانها و لثه‌ها ( محل توليد حروف - لطافت بخشيدن به صدا ) . 6 - مجرا و حفره‌هاى بينى ( تقويت‌كننده صدا - توليدكننده حروف خيشومى ) . دوم : صدا چگونه توليد مىشود ؟ جريان توليد صدا از اين قرار است كه ششها در هر بازدم ، جريان هوا را به بيرون مىرانند . هواى بيرون داده شده از طريق نايژه‌ها و لولهء ناى به تدريج وارد حنجره مىشود . با انقباض و انبساط عضلات حنجره ، تارهاى صوتى به ارتعاش درمىآيد و موجب مىشود صدايى ساده شبيه زمزمه و ناله به وجود آيد . پس از عبور هوا و امواج صوتى از حفره‌هاى گلو ، دهان و بينى صدا و كلمات تشكيل و تكميل گرديده و به صورت صوت و آهنگ منظوم يا غير منظوم شنيده مىشود . چون در توليد صدا ، تنفس نقش مهمى دارد ، تمرينهايى براى تقويت نفس پيشنهاد مىگردد . سوم - تقويت نفس اندام تنفسى همانند عضلات ديگر قابل تمرين و پرورش است . با ورزش و تمرين ، زمان نگه داشتن نفس طولانىتر مىشود و به زيبايى و كيفيت صدا مىافزايد .