بعضى از روايات حاكى از آن است كه كار هيئت گردآورنده ، صرفا تدوين يك نسخهء پاكيزه از مواد موجود روى صفحه‌ها به لهجهء قريش بوده است . پس از انتشار ويرايش بازنگرىشدهء جلد دوم تاريخ قرآن نولدكه به همت فريدريش شوالى در 1919 ، مواد و اسناد مهمى پديدار گرديده است . ازجمله داستانى هست دربارهء اين‌كه چگونه مروان خليفه هنگامى كه والى مدينه بوده است از حفصه صحف او را مىخواهد تا از بين ببرد ، و سرانجام پس از وفات حفصه از برادرش مىخواهد كه آن صحف را تسليم كند . « 1 » مروان نگران بود كه مبادا قرائات متفاوتى كه در آن صحف بوده ، باعث اختلاف‌نظر و اختلاف كلمه در جامعه بشود . در مجموع نامحتمل است كه اين داستان ساختگى باشد ، زيرا حاكى از اين است كه صحف حفصه براى آن‌كه مبناى متن اصلى و رسمى قرار گيرد ، نامناسب بوده است . اين صفحه‌ها يا صحف را نبايد با مصحفى كه از روى مصحف امام و رسمى تهيه و به حفصه اهدا شده اشتباه كرد . مقبول‌ترين پاسخ به اين مسئله اين است كه قائل شويم حفصه صفحات يا صحفى داشته است كه بر روى آنها بسيارى از سوره‌هاى قرآن كتابت شده بوده است . صحف او مصحف رسمى نبوده است . اين روايت را مىتوان با گزارش مربوط به جمع و تدوين زمان ابوبكر ربط داد . در مجموع ، گفتنى است كه بعيد است صحف حفصه واجد اهميت طراز اول بوده باشد . اين صحف نمىتواند دربردارندهء اغلب سوره‌هايى باشد كه در زمان وفات حضرت رسول [ ص ] به صورت كتاب و مدون درآمده بود . و بسيار بعيد است كه اين صحف ، تنها يا عمده‌ترين متن مبناى مصحف امام يا عثمانى بوده باشد . ساير انتقادات كم‌اهميت‌تر است . فهرست‌هاى مختلفى از نام اشخاصى كه زيد را يارى كرده‌اند ، وجود دارد . شوالى نشان داده است كه اسامى مشهورى كه ياد مىشود ، اغلب نامحتمل است . « 2 » او همچنين در مورد اين رهنمود كه گفته شده بود عبارات قرآنى را [ در موارد اختلاف ] برطبق لهجهء قريش بنويسند ، به اين دليل چون‌وچرا دارد كه

--> ( 1 ) . آرتور جفرى ، مواد براى مطالعهء متن قرآن ، ليدن ، 1937 ، ص 212 به بعد ( متن عربى ، ص 24 به بعد ) . كتاب المصاحف ابن ابى داود خود بخشى از اين كتاب است . ( 2 ) . تاريخ قرآن نولدكه - شوالى ، ج 2 / 50 - 54 .