ريچارد بل ( مترجم : بهاء الدين خرمشاهى )

10

در آمدى بر تاريخ قرآن ( فارسى )

بزرگ‌ترين و منصف‌ترين و محقق‌ترين اسلام‌شناسان زنده ( بيش از نود سالهء ) امروز جهان است و سيرهء نبوى مهمى دارد و بيش از ده كتاب ، در معرفى كلام اسلامى ، يا جست‌وجوى بهترين شيوه‌هاى برقرارى ارتباط و گفت‌وگو بين دو دين الهى و ابراهيمى مسيحيت و اسلام نوشته ، ازجمله كتابى به نام وحى اسلامى و جهان جديد ، يعنى و . مونتگمرى وات W . Montgomery Watt ، مستشرق و اسلام‌پژوه بزرگ اسكاتلندى ، نقل مىكنيم . او استادى به نام ريچارد بل R . Bell داشت كه ترجمهء قابل توجه و شيوايى ، همراه با توضيحات ، در دو جلد از قرآن كريم به انگليسى به عمل آورده كه در آن سعى در باز - آرايى انتقادى [ يا تجديد ترتيب و توالى سنتى ] قرآن كريم اعمال شده است . او ( بل ) مقدمه‌اى نيز بر [ ترجمهء ] قرآن خود نوشته است با عنوان : Qur ? an Introdution to the Holy ، ( كه شرحش خواهد آمد ) . ريچارد بل ساليان سال در اسلام‌پژوهى و قرآن‌پژوهى سابقه داشت . او استاد زبان و ادب عربى در دانشگاه ادينبورو / ادينبورگ Edinburg اسكاتلند بود . او مانند اسلام‌شناس سلف خود ، تئودور نولدكه ( 1836 - 1930 م ) مستشرق آلمانى [ هم اسلام‌شناس و هم ايران‌شناس ] كه به اذعان همهء قرآن‌پژوهان غربى ، نخستين « تاريخ قرآن » را در عصر جديد با استفاده از آخرين شيوه‌هاى نقد و شناخت متون و متن‌پژوهى تاريخى / فقه اللغه ، تدوين كرده است . [ او پژوهنده‌اى نستوه و نمونه‌اى از سختكوشى و نستوهى و « بسياردانى » قدمايى بود كه يك نشانه‌اش دانستن چهارده‌پانزده زبان قديم و جديد و غربى و شرقى ( ازجمله عربى و فارسى ) بود . ] قرآن را صرفا متنى تاريخى مانند معلقات سبع يا شاهنامهء فردوسى مىشمرد ، و تا مىتوانست جنبهء وحيانى و قدسى قرآن را ناديده مىگرفت ، مگر آن‌جا كه ناچار شده از وحى و ماهيت آن سخن بگويد ( دراين‌باره اشارهء تكميلى خواهد آمد ) . او از آن‌جا كه مانند اغلب ادبا و ادب‌پژوهان و مستشرقان ، گسسته‌نمايى ظاهرى و تنوع بىسابقهء مضامين و معانى قرآنى را كه در يك سوره ( و اغلب سوره‌ها ، جز سور كوتاه و مكّى ) به‌نظر اغلب ما مسلمانان ، به‌ويژه قرآن‌شناسان مسلمان ، از جاحظ تا حافظ ، سرمنشأ و مبناى بيان اعجازآميز قرآن ، و حد نهايى فصاحت قابل‌فهم براى بشر - نه