رژى بلاشر ( مترجم : محمود راميار )

63

در آستانه قرآن ( فارسى )

گروندگان به محمد ( ص ) بوده ، خدمتگزار او شده و با تقوائى فراوان او را تكريم مىكرد . اين موقعيت ، به دو امكان مىداد كه بهتر از عده زيادى از مردم ، موقعيتهائى را كه در جريان آنها وحى نازل مىشد ، بداند ( شأن نزول آيات را بشناسد م . ) او مىگفت : « 52 » « به خدا سوگند ! هيچكدام از سوره‌هاى كتاب نازل نشده ، مگر اينكه من بدانم كجا نازل شده ؟ و يا هيچيك از آيات آن وحى نشده جز اينكه من بدانم دربارهء كه وحى آمده ؟ » و كسى هم او را تكذيب نمىكرد . مىگويند كه او مباهات مىكرد « 53 » كه « از دهان محمد ( ص ) هفتاد و چند سوره را دريافت داشته است » . و قرآن را بهتر از هر كس مىداند . چون اين مسأله هيچ جا مطرح نيست كه ابن مسعود نوشتن مىدانسته ، ولى او مانند ابى در ميان مسلمينى شمرده شده كه در آن دوره « وحى را در سينهء خود داشته‌اند » « 54 » . پس مىتوان از آن چنين استنتاج كرد كه ابن مسعود از راه املاء مصحف خود را تدوين كرده باشد « 55 » در پايان قرن چهارم / دهم اختلافاتى در نظم و ترتيب سوره‌هاى قرآنى در نسخ

--> ( 52 ) بخارى ، ايضا ، ترجمه 3 : 527 ( چهارم ) . ( 53 ) ايضا ، ترجمه 3 : 527 ( دوم ) ، ابن ابى داود 16 . ( 54 ) بخارى ، ايضا ، ترجمه 3 : 527 ، اول ، معهذا در صورت ديگرى كه كمى پائين‌تر بوسيلهء خود اين نقل شده مشاهده نمىشود . ترجمه 3 : 527 ، 5 ، 6 ، ر ك . يادداشت 26 همين كتاب . ( 55 ) منابع ، عبارتست از : فهرست 26 ، اتقان 99 ، نلدكه 2 : 39 ببعد دو صورت ( ترتيب شماره‌هاى سور را در اين مصحف . م ) از اين كتابها تهيه كرده . دربارهء اختلاف با متن مصحف عثمانى مراجعه كنيد : ابن ابى داود 54 - 83 ، جفرى 113 - 20 ، نلدكه 2 : 77 - 60 . دربارهء همان نسخه ببينيد نولدكه به نقل جفرى 4 - 20 . دربارهء ارزش اين مصحف و انتقادش ببينيد : نلدكه 3 : 77 ببعد .