به جمع‌آورى قرآن توسط عثمان ، كه در آن باره صحبت خواهد شد ، « قراءت » ابى و به احتمال زياد « مصحف » او در دمشق بسيار رايج بوده و تا اواخر قرن 4 / 10 نمونه‌هاى كميابى از آن هنوز در بصره يافت مىشده است . معذلك ، از همان آغاز قرن دوم به اين نمونه‌ها اعتماد كاملى نبوده است « 49 » امروز هيچ اثرى ظاهرا از اين مصحف باقى نمانده و اطلاعات ما از آن فقط بوسيلهء اخبار پراكنده‌اى است كه بعدها نقل شده است . نظم و ترتيب سوره‌ها نيز مثل مصحف عثمانى نبود و حتى اوراق هر مصحفى در قرن 4 / 10 با مصحف ديگر منسوب به ابى فرق داشته است . عنوان سوره‌ها با عناوينى كه ما مىشناسيم هميشه يكى نبوده . مثلا سورهء المجادله در آن نسخه « الظهار » ناميده شده است . اين مصحف بجاى 114 سوره 116 سوره داشت . « 50 » يعنى دو دعاء كه در قرآن نيست ، در آنجا به عنوان دو سوره بوده است : يكى الخلع ( انكار ) و ديگرى الحفد ( مسابقه ) 260 كه مىگويند در مصحف ابن عباس هم بوده است . « 40 » رويهمرفته بايد گفت مصحفى كه به ابى بن كعب نسبت داده شده داراى ارزش زيادى بوده است . باقى مىماند مصحفى كه مرهون عبد اللّه بن مسعود از اهالى مكه است ( متوفاى حدود 30 / 650 ) « 51 » اين شخصيت ، شبان سابق و از نخستين

--> ( 49 ) بخارى : فضائل القرآن ص 8 ترجمهء فرانسه 3 : 528 . ( 50 ) در الفهرست تنها از صد سوره نام برده شده ، ولى علت اصلى آن بدون شك تسامح كاتبان بوده كه عناوين را از قلم انداخته‌اند . ( 51 ) دربارهء ابن مسعود مراجعه كنيد به مقالهء ونسنك در دائرة المعارف اسلام 2 : 428 . تاريخ وفاتش نامعلوم است ولى نمىتوان وفات او را قبل از 30 650 دانست . زيرا اين تاريخ درست لحظه‌اى است كه در عراق مسأله يك متن قرآنى براى جامعهء اسلامى مطرح است . ولى خواهيم ديد كه ابن مسعود در تعداد زيادى از روايات ، با پيشگامان اين عقيده ، اختلاط داشته است .