از وحى ، همانطور كه ساير صحابهء پيامبر داشته ، انگيزهء او نبوده ؟ به عبارت ديگر ، در فكر ابو بكر و عمر مسألهء تحميل يك نسخهء معين به جامعهء مؤمنان مطرح نبوده است . فقط مسأله اين بود كه رهبر جامعه نسبت به چند نفر ديگر از صحابه كه موقعيت بهترى داشتند پائين‌تر نباشد . مصاحفى هماهنگ مصحف ابو بكر آنچه اين طرز توجيه را تأييد مىكند اين است كه مقارن زمانى كه مصحف شخصى خليفه تدوين مىشد ، نسخه‌هاى ديگرى هم به ابتكارات فردى تشكيل مىگرديد . گردآورندگان اين مصاحف نيز از صحابهء پيامبر بودند . آنها نيز به نوبهء خود بدليل معرفت به روحيه و امانتشان در نقل آن ، سخت مشهورند « 36 » ( چند صفحه پيش ) . تعداد اين مصاحف زياد بود و اشتباه است كه تصور كنيم فقط مصاحفى وجود داشت كه نامشان در كتابهاى بعدى آمده است . ممكن است كه آنها را به تعدادى از شخصيت‌هاى مشهور صدر اسلام نسبت داده باشند . چنين است وضع خود خليفهء عمر « 37 » كه به عنوان جامع يك مصحف خاص شمرده شد ، و حال آنكه در حقيقت چنين به نظر مىرسد كه او فقط يك ناقل صاحب نظر و صاحب اختيار بوده است .

--> ( 36 ) روايتى است كه بوسيلهء ابن ابى داود نقل شده ، ص 9 كه مىگويد : « قرآن را به زمان خلافت ابو بكر در يك مجلدى گرد آوردند . ابى بن كعب املاء مىكرد و عده‌اى از مردان مىنوشتند » . ( 37 ) نلدكه 2 : 27 . دربارهء مصحف منسوب به عمر مراجعه كنيد ابن ابى داود 10 . در عمل ، اختلافاتى كه اين محدث از مصحف عمر صورت مىدهد ( ص 50 بيعد ) مطلقا مربوط به تلفظ ( تجويد ) چند كلمه بوده و بهيچوجه وجود يك مصحف مستقل ايجاد شده بوسيلهء خليفه را ثابت نمىكند .