هر چند اين كتب بعدها بوسيلهء طرفداران آنها قلب و تحريف شده باشد . همچنين در قرآن ديده مىشود كه اللّه حساب كليهء اعمال انسانى را نگه مىدارد و اين اعمال در نامه‌اى كه هر كس در روز قيامت بدست دارد به ثبت رسيده است . پس بدين ترتيب مفهوم كتاب و دفتر و نامه در فكر همه مأنوس است . بالاخره « كتاب اللّه » دربارهء اهميت قانون جديد وحى شده به عربى مبين اصرار مىورزد . اين پيام قطعى است و در نتيجه و به همان دليل كه براى مؤمنان تنها راه نجات ، توسل بدان است ، به همان دليل شايسته است كه از آن نگهدارى شود . به چه دليل محمد ( ص ) در زمان حيات خود ، بگروه‌بندى منظم آياتى كه نازل شده بود و تدوين آن در يك مجموعه نپرداخت ؟ در اينجا بقدرى مسأله پيچيده است كه مسلمانان و مستشرقان كوشيده‌اند تا توضيحى هم شكل بفكر خود براى آن بيابند . در روايات ، تمايلى پديد آمده كه مشكل را به طرز خيلى ساده‌اى و با نفى آن حل كنند . در موارد مختلفى عملا دربارهء تنظيم آيات نازل شده - كه با قواعد نحوى بيگانه است - زير نظر شخص محمد ( ص ) صحبت شده است . همچنين دربارهء تنظيم سوره‌هاى قرآن سخن از آن گفته‌اند كه اين كار بوسيله اللّه بر محمد ( ص ) الهام شده است . « 58 » ولى اين دسته از اخبار نارسا بوده و كمتر قابل اطمينانند . غالبا در روايات مىبينيم كه محمد ( ص ) شخصا به كاتب فرمود كه آيه و يا گروه آيه - هائى را كه به دو وحى شده در فلان سوره معين قرار بدهد . « 19 » با وجود اين ،

--> ( 58 ) مراجعه شود به صفحه 67 پاورقى 58 ( 19 ) اتقان : اواسط 77 ، نلدكه : 44 و مراجع يادداشت 1 - اين ابى داود : 31 . روايت به ابن عباس مىرسد كه بنابر آن عثمان مىگويد : « وقتى