رژى بلاشر ( مترجم : محمود راميار )

35

در آستانه قرآن ( فارسى )

در اينجا مسأله بر سر طبقه‌بندى مجدد سوره‌هاى قرآنى نيست ، بلكه فقط مطلب بر سر متن قديم‌ترى است كه بوسيلهء محمد ( ص ) بطور دقيقى مقرر شده باشد . بالاخره از فصلى كه ابن سعد شرح حال‌نويس تحت عنوان : « ذكر من جمع القرآن على عهد رسول اللّه ( ص ) « بيان مىكند چنين برمىآيد كه متن آيات الهى در حيات محمد ( ص ) جمع‌آورى شده بود . « 20 » ولى ترجمهء اين عنوان چنين است : « ياد كسانى كه قرآن را در زمان رسول خدا ( ص ) بتمامى مىدانستند . » باضافه ، در برابر اين عواملى كه نسبتا ضعيف هستند ، اخبار ديگرى هم وجود دارد كه جزئيات آنها با قرائن حقيقى خارجى نيز تأييد مىشود .

--> كه وحى بر پيامبر نازل مىشد ، او كاتبان وحى را احضار مىكرد و مىفرمود كه اين آيات را در فلان سوره‌اى قرار دهيد كه چنين و چنان بوده ، بنابراين وقتى كه اين آيهء حاضر به او وحى شد فرمود كه اين آيه را در فلان سوره‌اى قرار دهيد كه در آن چنين و چنان ذكر شده است . تفصيل را مراجعه كنيد : مسند احمد ، چاپ قديم 1 : 57 و 69 ، چاپ شاكر 1 : 329 و 331 حديث 399 و 499 ، و سنن ترمذى ، تفسير سورهء توبه حديث 19 ، البرهان 1 : 234 و 235 و مصاحف : 31 ابو داود ، صلاة 122 ، م . ( 20 ) نلدكه : تاريخ قرآن 2 : 6 و مرجع يادداشت 1 . همچنين فهرست ، 27 ، نام هفت صحابى را مىدهد ( گر چه برخى از ايشان در ضمن كاتبان وحى هم ذكر شده‌اند ) كه ناميده شده‌اند : « جماع القرآن على عهد النبى » . درباره معنائى كه اينجا به ريشهء جمع ( حفظ ) همه را از حفظ داشتن « داده‌اند . مراجعه كنيد به تاريخ قرآن از نلدكه 2 : 6 ، يادداشت 2 و مراجع . بعلاوه ، اين معنى بوسيلهء محتواى برخى از روايات نقل شده بوسيلهء ابن سعد تأييد شده است . باضافه ، تذكر داده مىشود كه يكى از اين جماع ( جمع‌كنندگان ) سعد بن عبيد به عنوان ( قارى خواننده ، از حفظخوان ) نيز خوانده شده است . ابن حجر : الاصابه 3 : 81 - شمار . 317 نلدكه در يادداشت 1 ص 6 ، به طبقات ابن سعد ارجاع مىدهد ( طبقات جزء 2 قسم 2 ص 112 - 115 ) باضافه مراجعه كنيد : فهرست ابن النديم : 30 تجدد . راميار : تاريخ قرآن 64 - 60 . م .