عبد الحسين شهيدى صالحى
391
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
گونه منبع تحقيق با تكيه بر حافظه و دقت عقلى در شرح آيات قرآن نگاشته است اين تفسير از سورهء بقره آغاز و تا پايان سورهء احزاب به استثناى چند سوره خاتمه يافته است . روش مفسر تفسير قرآن با بهرهگيرى از تدبر و تأمل در كلمات و رعايت صدر و ذيل سوره و آيه و استفاده از عقل است . مطالب ابتكارى و نكتههاى ظريف و دقيق و جالب عرفانى و فلسفى و استنباطهاى انحصارى در اين تفسير چشمگير است . با آنكه از آن طرف تلاش نموده از حدس و گمان و تخمينهاى نابجا دورى گزيند و به مسلميات اكتفا كند ، ولى چون در شرايط جنگى قرار داشته و امكان دسترسى به منابع و استفاده از روايات را نداشته از خوانندگان پوزش مىطلبد . ( القرآن و العقل ، ج 1 / 369 ، 519 ) و اظهار تأسف مىكند كه دريغا دسترسى به كتب روايى ندارد . يكى از ويژگيهاى اين تفسير طرح شبهات آن دوران و پاسخ به آنهاست . به همين دليل در موارد زيادى اين اشكالات را مطرح مىكند و اينكه برخى گمان كردهاند قرآن بر خلاف عقل است پاسخ مىدهد . اين تفسير در سه مجلد و شامل 1659 صفحه با تعليق و تصحيح سيد حسين موسوى كرمانى و شيخ علىپناه اشتهاردى توسط مؤسسهء كوشانپور ميان سالهاى 1355 - 1362 ش نشر يافته است . منبع : دانشنامه قرآن ، بهاء الدين خرمشاهى ، ج 1 ، ص 737 [ تفسير ] قواعد الحسان فى تفسير القرآن ، تأليف شيخ محمد رضا الحسانى رئيس جمعيت قرآن مجيد نجف اشرف . در اين كتاب كه به زبان عربى است مطالب مفيد و مختصرى وجود دارد . از جملهء آنها : ذكر اسامى قرآن ، اسماء الحسنى ، لا إله الا الله در قرآن كريم ( شامل آياتى كه در آنها لا إله الا الله يا لا إله الا هو و . . . آمده است . ) الله واجب الوجود ، قرآن كريم و اثر آن در نظام عالم ، علم و معرفت ، وصاياى دهگانه ، علم ، بحثى دربارهء نجف اشرف و خاندانهاى آن ، جمع قرآن كريم و سخنان علما دربارهء آن ، نظام جمع قرآن ، محاضرهء اول ، جمع