عبد الحسين شهيدى صالحى

372

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

روايات مأثور و آراى تفسيرى بسيارى در آن ملاحظه مىشود ، امّا به منابع هيچ يك از آنها اشاره‌اى نشده است . در مباحث كلامى و طرح مسائل فقهى پيرو مذهب سلفى است و در اختلافات فقهى تعصّبى از خود نشان نمىدهد و به تفضيل به مسائل فقهى نمىپردازد و هيچ نظرى را مستدلّ نمىسازد . بلكه بر اساس مذهب اهل سنّت و جماعت تا آنجا كه براى فهم آيات لازم بوده به آنها پرداخته است . اين كتاب به سال ( 1408 ق ) با تحقيق محمد زهرى النجّار در لبنان ، بيروت ، عالم الكتب و مكتبة النهضة العربية به‌طور مشترك به طبع رسيده است . منبع : دانشنامهء قرآن ، بهاء الدين خرمشاهى ، ج 1 ص 689 تفسير جامع : اثر سيد ابراهيم بروجردى از تفاسير روايى معاصر كه از زاويهء حديث به تفسير نگريسته و همواره معانى آيات را با جستجو در روايات دنبال كرده است . ازاين‌رو ، نقش و روش اين تفسير گردآورى روايات اهل بيت عصمت ( ع ) و گزينش آن بوده است . بنابراين هرجا موضوع و سخنى مربوط به آيه و سوره‌اى از قرآن بوده به روايات استشهاد كرده است . از سوى ديگر ، تفسير جامع در حقيقت گردآورى شدهء روايات منسوب به امام حسن عسكرى ( ع ) و تفسير عياشى و تفسير منسوب به على بن ابراهيم قمى است ، نه جامع در معانى و روشهاى تفسيرى . به همين دليل تفسير جامع را بايد نوعى ترجمهء اين چند كتاب روايى دانست ، زيرا مؤلف در اين تفسير جز ترجمه و نقل روايات و ديدگاهها ، در نقد و بررسى و تحليل كلمات سخنى و توضيحى از خود نياورده است . در جنبه‌هاى ديگر ، تفسير جامع ، احكام فقهى را با تفصيل بيان مىكند . از قصص قرآن فقط تا آنجا كه از روايات و اخبار استفاده شده مىآورد و نظرات مفسران شيعه را نقل مىكند . اين تفسير زبان فارسى و در هفت مجلد چاپ و منتشر شده است . نخستين چاپ توسط كتابخانهء صدر تهران ميان سالهاى 1317 - 1324 ش و چاپ دوم 1330 - 1341 ش چاپ سوم 1362 - 1366 و با