عبد الحسين شهيدى صالحى

35

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

متحد هستند و آيت الله خوئى نيز همين احتمال را در معجم رجال الحديث داده است . منابع : تفسير الفرات ، 465 ؛ تفسير القمى ، 2 / 125 ؛ رجال ، شيخ طوسى ، 298 ؛ معجم رجال الحديث ، 17 / 126 - 128 ؛ الكافى ، 2 / 349 ؛ تهذيب الاحكام ، 10 / 50 . آيات الاحكام - تفسير احكام القرآن ، اثر ابو النصر محمد بن السائب بن بشر كلبى ( م 146 ق ) از مفسران معروف شيعه و از اصحاب حضرت امام محمد الباقر و امام جعفر الصادق ( ع ) . ابن نديم در كتاب الفهرست خود هنگام ذكر كتابهائى كه دربارهء علم قرآن تأليف گرديده است از اين تفسير به نام احكام القرآن كلبى ياد كرده است و جمعى به نام آيات الاحكام ضبط كرده‌اند و هر دو تفسير متحد هستند . آقا بزرگ تهرانى در الذريعة از اين تفسير به نام آيات الاحكام نام برده و از قول ابن عدى مىنويسد كلبى صاحب تفسير كبير است كه از بزرگترين تفاسير معروف مىباشد . با اين ترتيب كلبى صاحب دو تفسير مىباشد به نام تفسير كبير و تفسير آيات الاحكام . گفته‌اند كه نخستين كسى است كه در اين فن در اسلام كتابى تأليف نموده است ، و ابن حجر عسقلانى در كتاب خويش تهذيب التهذيب پاى خود را فراتر گذاشته و ابو النصر كلبى را به خاطر تشيع‌اش به كفر و زندقه متهم كرده است . تفسيرهاى مورد بحث به زبان عربى و چنانچه از متون تاريخ استفاده مىگردد در تفسير آيات و در فقه و آيات احكام قرآن كريم و به شيوهء روائى است و متأسفانه اكنون موجود نمىباشد . منابع : الاعلام ، زركلى ، 6 / 133 ؛ اعيان الشيعة ، 9 / 339 ؛ تأسيس الشيعة ، 321 و 325 ؛ الاتقان فى علوم القرآن ، 4 / 239 ؛ الذريعة ، 1 / 40 ، 4 / 311 ؛ تهذيب ، ابن حجر ، 9 / 157 ؛ رجال ، ابن داوود ، 312 ؛ رجال ، شيخ طوسى ، 136 ؛ شذرات الذهب ، 1 / 217 ؛ طبقات المفسرين ، داوودى ، 2 / 144 ؛ الفهرست ، ابن نديم ، 41 ، 107 ؛ كشف الظنون ، 1 / 429 ؛ مفسران شيعة ، 65 ؛ وفيات الاعيان ، 4 / 309 ؛ الوافى بالوفيات ، 3 / 83 ؛