عبد الحسين شهيدى صالحى
243
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
آستان قدس ، 607 ، 609 ؛ معجم الدراسات القرآنية ، 264 . جواهر الاسرار و ذخائر الانوار ، اثر سيد محمد على ( م ح 1110 ق ) فرزند سيد محمد شفيع حسينى علوى سبزوارى شيرازى ، از علما و حكماى اماميه . تفسير مورد بحث در چند مجلد بزرگ به زبان عربى شامل تمام قرآن از سورهء حمد لغايت سورهء ناس . و آن شرح مزجى است بر تفسير انوار التنزيل قاضى ابو سعيد عبد الله بيضاوى . او نخست با حواشى بر تفسير انوار التنزيل شروع نموده سپس به شرح آن پرداخته است . مجلد اول شامل سورهء حمد و سورهء بقره و داراى بيشاز پنجاه هزار بيت مىباشد و در پايان مجلد اول بحث جالب خود را در اثبات نبوة خاصه و امامت ائمه ( ع ) از طريق زبر و بيّنات نگاشته و به اسماء و القاب و اوصاف امامان معصوم ( ع ) و غيره اختصاص داده است . در هنگام تفسير آيات قرآن در بسيارى از موارد وارد مباحث فلسفى و رياضى و كلامى و حتى فقهى شده و در نوع خود كمنظير است . نسخهء اصل به خط مؤلف از مخطوطات كتابخانهء سيد محمد باقر حفيد آية الله يزدى طباطبائى در نجف اشرف از نظر شيخ آقا بزرگ تهرانى گذشته است . منابع : الذريعة ، 5 / 261 ؛ الكواكب المنتثرة ، 531 . حواشى زبدة البيان ، اثر سيد نعمت الله ( 1050 - 1112 ق ) فرزند سيد عبد الله موسوى جزائرى ، از علما و محدثين شيعه . تفسير مورد بحث در يك مجلد به زبان عربى شامل بخشى از قرآن است مؤلف در اين اثر خود به شرح حواشى كتاب زبدة البيان تأليف مقدس اردبيلى ( م 993 ق ) نگاشته است و اختصاص به آيات احكام دارد . سيد جزائرى با مشرب اخبارى خويش و بهره از روايات و اخبار ائمهء معصومين ( ع ) به فقه قرآن و احكام آيات پرداخته است . نسخهء اين تفسير از نظر حفيد مؤلف محقق معاصر سيد محمد جزائرى گذشته و در كتاب