عبد الحسين شهيدى صالحى

244

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

خود نابغهء فقه و حديث ، الشجرة النوريه از آن ذكر مىكند . براى سيد نعمت الله جزائرى دو تفسير ديگر نام برده‌اند : 1 ) العقود و المرجان ، را در سه مجلد به زبان عربى و شيوهء روائى در حواشى قرآن نگاشته است . ميرزا عبد الله افندى در رياض العلما گويد كه آن در هفتاد هزار بيت ( . . . فى حواشى القرآن على نسق عجيب ) مىباشد ولى نسخه‌اى از آن در دسترس نيست ؛ 2 ) النور المبين فى قصص الانبياء و المرسلين ، شامل يك مقدمه در اثبات عصمت انبياء و چند باب و فصل كه هر باب به قصهء يكى از انبياء اختصاص يافته است . اين كتاب توسط سيد نور الدين جزائرى فرزند مؤلف به فارسى ترجمه شده و در 1355 ق براى اولين بار در نجف چاپ و در 1380 ق براى بار سوم تجديد طبع شده است . منابع : الاجازة الكبيرة ، 67 ؛ الاعلام ، 8 / 39 ؛ اعيان الشيعة ؛ امل الآمل ، 2 / 336 ؛ الذريعة ، 12 / 21 ؛ تلامذة العلامة المجلسى ، 139 ؛ اجازات الحديث ، 297 ؛ رياض العلماء ، 5 / 253 ؛ الكواكب المنتثرة ، 785 ؛ نابغهء فقه و حديث ، 34 ؛ مجلهء نشر دانش ، سال پنجم شمارهء اول 1363 ، 3 - 13 . بديع البيان لمعانى القرآن ، اثر شيخ حسينعلى ( م ح 1115 ق ) فرزند شيخ على خان زنگنه ، از اعيان علماى عصر صفوى . اين تفسير در يك مجلد به زبان فارسى شامل سورهء فاتحه به شيوهء كلامى و بهره از روايات و احاديث ائمهء اطهار ( ع ) و با نقل بسيار از تفسيرهاى الكشاف ، و انوار التنزيل ، و مجمع البيان و امثالهم مىباشد . و هنگام تفسير ( أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ . . . ) به نعم ظاهريّه و باطنيّه مىپردازد . سپس مبسوطا در هيئت و نجوم و ساير منظومهء شمسى بحث كرده كه تبحر او را در علوم رياضيات و نجوم مىرساند . نسخه‌اى از اين كتاب در كتابخانهء ملك تهران ( شمارهء 176 ) و احتمالا نسخهء كتابخانهء آية الله مرعشى نجفى در قم ( شماره 1628 ) كه آغاز آن افتاده است موجود مىباشد .