عبد الحسين شهيدى صالحى

168

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

منابع : تعليقة امل الآمل ، 209 ؛ بحار الانوار ، 1 / 16 و 33 ؛ امل الآمل ، 2 / 77 ؛ الحقائق الراهنة ، 38 ؛ رياض العلماء ، 1 / 338 ؛ ريحانة الادب ، 2 / 248 . مختصر تفسير على بن ابراهيم قمى ، اثر شيخ كمال الدين عبد الرحمان ( 695 - 793 ق ) فرزند محمد حلى معروف به ابن العتايقى ، از حكما و علماى اسلامى . وى از مردم قريه عتايق از نواحى حله است . ابن العتايقى اين تفسير را در يك جلد به زبان عربى و به شيوهء روائى و كلامى نگاشته است . مفسر اسانيد آن دسته از روايتهاى تفسير قمى كه ظاهر آن دلالت بر عدم عصمت انبياء را داشته است نياورده است ؛ و در مقدمهء خود مىنويسد اين‌گونه تفسيرها موافق با مذهب شيعه نمىباشد . چون اعتقاد اماميه بر منزه و معصوم بودن انبياء از هرگونه گناه و معصيت است . همچنين بر وفق مشرب فلسفى خود نكات بسيار بر آن افزوده است . وى در 767 ق از تلخيص و تهذيب اين تفسير فراغت يافته است . نسخهء اصل به خط مؤلف از مخطوطات كتابخانهء آية الله مرعشى در قم ( شمارهء 282 ) مىباشد . ابن عتايقى تفسير ديگرى به نام الناسخ و المنسوخ دارد كه آيات ناسخ و منسوخ را به ترتيب سوره‌هاى قرآن مورد بحث و تفسير قرار داده است . نسخه‌هاى متعددى از اين تفسير مشاهده شده است كه از آن جمله است نسخهء ( 2255 ) كتابخانهء مرعشيهء قم . منابع : اعيان الشيعة ، 7 / 465 ؛ الاعلام ، 3 / 330 ؛ خزائن الكتب القديمة فى العراق ، 135 ؛ رياض العلماء ، 3 / 103 ؛ الحقائق الراهنة ، 109 ؛ الذريعة ، 20 / 190 ؛ فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانهء مرعشيه قم ، 1 / 309 ؛ الكنى و الالقاب ، 1 / 354 ؛ معجم المؤلفين ، 5 / 167 . المحيط الاعظم ، اثر سيد بهاء الدين يا ركن الدين حيدر ( ح 720 - ب 794 ق ) فرزند تاج الدين على عبيدى معروف به آملى ، از اعاظم عرفاى شيعه و