قرن پنجم تلخيص البيان عن مجازات القرآن ، اثر ابو الحسن محمد ( 359 - 406 ق ) فرزند ابو احمد الحسين از نوادگان ابراهيم مجاب فرزند امام موسى كاظم ( ع ) معروف به شريف رضى از بزرگان شيعه و ائمهء ادب و جامع كتاب گران‌قدر نهج البلاغه ( - شريف رضى ) . تفسير مورد بحث در يك جلد به زبان عربى در تفسير آيات قرآن كريم مخصوصا واژه‌ها و عبارات و تعبيرات مجازى و كنايى و استعارى است . نخستين شخصى كه نسخهء اين تفسير را معرفى نمود علامه نورى ( م 1320 ق ) بود كه چند برگ آن را مشاهده كرده بود . شيخ آقا بزرگ تهرانى در الذريعه به نقل از تكملهء سيد حسن صدر به اين مسأله اشاره دارد . سپس نسخهء كهن و بسيار قديمى متعلق به قرن ششم هجرى جزء مخطوطات كتابخانهء اهدائى سيد محمد مشكوة به دانشگاه تهران شناسائى گرديد . كه از آغاز آن افتادگى دارد كه به همان كيفيت و عينا در سال 1372 ق در تهران به طبع رسيد . سپس نسخهء كامل متعلق به قرن سيزدهم هجرى در عراق به دست آمد و مجددا به‌طور كامل در سال 1375 ق در چاپخانهء المعارف بغداد و مجددا در بيروت به طبع رسيد . سه تفسير ديگر اثر مرحوم شريف رضى ذكر شده است كه عبارتند از : 1 ) حقائق التأويل فى متشابه التنزيل ، تفسيرى است كه به نظر شيخ آقا بزرگ تهرانى بزرگتر از تفسير تبيان شيخ طوسى و فعلا چند نسخه از مجلد پنجم آن در كتابخانه‌هاى ايران و عراق موجود است كه نسخهء آستان قدس رضوى به‌شمارهء