6 - سورهء تكاثر سورهء يكصد و دوم قرآن است كه در مورد نزول آن ، اقوالى به شرح ذيل مطرح شده است : مجمع البيان « اين سوره مدنى است . گفته شده : مكى است . » « 1 » الميزان « در اين سوره ، با توجه به سياقش ، احتمال مكى و مدنى وجود دارد . « 2 » در مجمع البيان است كه بعضى گفته‌اند : اين سوره دربارهء يهود نازل شده كه گفته بودند : عدهء ما از جمعيت بنى فلان بيش‌تر است و جمعيت بنى فلان از بنى فلان بيش‌تر است . همين معنا آنان را به خود مشغول كرد تا گمراه از دنيا رفتند . اين مطلب از قتاده نقل شده است . بعضى ديگر گفته‌اند كه دربارهء شاخه‌اى از انصار نازل شده كه با شاخه‌اى ديگر تفاخر كردند ؛ نقل از ابى بريده . و بعضى گفته‌اند كه دربارهء دو قبيله از قريش نازل شده ؛ يعنى بنى عبد مناف بن قصى و بنى سهم بن عمرو كه با يكديگر تكاثر كرده ، اشراف خود را مىشمردند ، و عدد اشراف بنى عبد مناف بيشتر شد ؛ آنگاه بنى سهم بن عمرو زير بار نرفته ، گفتند : بايد مرده‌هايمان را هم به شمار آوريم . شروع كردند به شمردن قبرها : اين قبر فلانى است و اين قبر فلانى ، و در نتيجه ، عدد بنى سهم بيش‌تر شد ؛ چون در دوران جاهليت ، عدد آنان بيش‌تر بود ؛ نقل از مقاتل و كلبى . » « 3 »

--> ( 1 ) - مجمع البيان ، ج 10 ، ص 430 : « مدنية و قيل : مكية . » ( 2 ) - الميزان ، ج 20 ، ص 403 : « و السورة بما لها من السياق تحتمل المكية و المدنية . » ( 3 ) - همان ، ص 406 : « فى المجمع قيل : نزلت فى اليهود ، قالوا : نحن اكثر من بنى فلان ، و بنو فلان اكثر من بنى فلان ، الهاهم ذلك حتى ماتوا ضلالا ؛ عن قتادة . و قيل : نزلت فى فخذ من الانصار تفاخروا ؛ عن ابى بريدة . و قيل : نزلت فى حيّين من قريش : بنى عبد مناف ابن قصىّ و بنى سهم بن عمرو تكاثروا و عدّوا اشرافهم فكثرهم بنو عبد مناف . ثم قالوا : نعدّ موتانا حتى زاروا -